Faqe e Redaksisė sė Revistės "Mbrojtja". Kryeredaktor Prof.Dr. Elmaz LECI

 

Qendra e Shtypit, Botimeve dhe Pėrkthimeve Ushtarake

 

DREJTOR:

Ded Kola

tel: 226701/3099

 

Redaksia e  LIBRIT

 

Kryeredaktor:

Mina QIRICI

 

tel: 226701/3099

 

Gazeta USHTRIA

Kryeredaktor:

Bardhyl Gostnishti

 

tel: 226701/3099


 

Revista MBROJTJA

Kryeredaktor:

Prof.Dr. Elmaz Leci

 

tel: 226701/3099



 
Bashkėmisionarė pėr paqen...

Ēfarė ka tė pėrbashket, njė kryekapter gjerman dhe njė nėntoger shqiptar ? Nė pamje tė parė, jo dhe aq shumė, megjithėse njėri ėshtė nė fund tė karrierės sė tij ushtarake, ndėrsa tjetri nė fillim tė karrierės sė tij. Megjithatė ata arrijnė sė bashku tė sinkronizohen mirė nė rrugėn e pėrmbushjes sė detyrės dhe pėr kėtė ata tė dy nuk i pengon origjina, mosha, grada dhe nacionaliteti. Miqėsia ndėrmjet tyre ėshtė e hapur dhe e pastėr. Kryekapteri Hermann Multerer erdhi nė Sarajevė pėr tė zbatuar njė detyrė krejtėsisht tjetėr nga ajo qė po kryen kėtu nė bazė. Ai ishte caktuar tė shėrbente nė Sarajevė, pranė komandantit tė kazermės, mirėpo kėtu ku shėrben tani, nė bazėn ku ėshtė kontigjenti shqiptar, kishte nevojė pėr njė ushtarak me eksperiencė, pėr sigurinė e bazės, tė cilėn e pranoi. Me pėrgjegjėsi tė lartė dhe me angazhim tė madh, arriti tė koordinojė me pėrpikmėri kėrkesat e detyrės pėr ruajtjen e sigurinė e bazės me aftesinė e pėrkushtimin e ushtarakėve shqiptarė. Komunikimi njerėzor, dashamirėsia dhe korrektėsia nė zbatimin e detyrave, nė pėrputhje me rregulloren e bazės, e bėnė menjėherė atė tė dashur e tė repektuar me kontigjentin shqiptar. Nė kėtė mes, njė rol vendimtar ka luajtur nėntoger Gega, jo vetėm si pėrkthyes i mirė i kėtij kontigjenti, por edhe si njohės i mirė i rregullave tė sigurimit. 25 vjeēari me njė dialekt bavarez nė tė shprehurin e gjuhės gjermane dhe me njė shkollim usahtarak prej tre vjetėsh nė Gjermani, nė Naumburg, Berchtesgaden dhe Dresden, u bė baza e njė komunikimi mbresėlėnės. Kontaktet ndėrmjet nėntogerit dhe kryekapterit, jo vetėm vendosėn njė bashkėpunim produktiv nė realizimin e detyrave tė kontigjentit, por rritėn sė tepėrmi marrėdhėniet njerėzore tė kontigjentit shqiptar me atė gjerman, ku protogonistėt, nėntogeri dhe kryekapteri, tashmė kanė marrėdhėnie shumė shoqėrore e miqėsore, ndonėse me diferencė tė madhe nė moshė e karrierė. Tė dy ushtarakėt me zemrat e tyre nė tė djathtė tė kraharorit, dijnė tė bėjnė mirė punėn, por dinė edhe tė qeshin e tė bėjnė shaka edhe nė situata tė vėshtira dhe pėr kėtė arsye puna ecėn si nė vaj. Kryerja e detyrave me pėrgjegjėsi, shėrbimi i mirė qė kryhet nga pala shqiptare, tregon nivelin e lartė tė pėrgatitjes sė tyre. Motivimi i lartė nė kryerjen e detyrės shprehet edhe me sjelljen e tyre tė kulturuar, si dhe me nderimet e tyre korrekte e nė ēdo kohė. Ushtarakėt e kėsaj kompanie i pėrkasin batalionit tė dytė tė Kėmbėsorisė sė Brigadės sė Reagimit tė Shpejtė. Kjo njėsi ėshtė njė nga brigadat prioritare nė Ushtrinė ėhqiptare. Gjithė ushtarakėt e kėsaj kompanie, tė cilėt kryejnė shėrbimin e tyre nė Bazen e Rajlovac, kanė ardhur vullnetarisht. Natyrisht, trajtimi financiar luan rolin e vet nė kėtė proces, por tek kėta ushtarakė, ky faktor nuk ėshtė pėrcaktues dhe element kryesor i motivimit tė tyre pėr detyrėn. Ata janė tė dashur, tė pėrkushtuar dhe shumė miqėsorė dhe pėr kėtė ata bėjnė shumė. Bashkėpunimi ndėrmjet dy vendeve e ka zanafillėn e vet nė vitin 1993 nė fushėn e arsimimit, duke u thelluar nė misione tė tilla mė vonė. Natyrisht niveli i kėtij bashkėpunimi ka ardhur nė rritje, por niveli mė i lartė i kėtij bashkėpunimi jane marrėdhėniet nė fushėn njerėzore, si faktor pėrcaktues i njė tė ardhmeje tė sigurtė. Parimet bazė tė drejtimit tė brendshėm, tashmė tė pėrvetėsuara nga shumė ushtarakė tė rinj shqiptarė tė arsimuar nė Gjermani, kanė bėrė tė mundur pėrvetėsimin dhe aplikimin nė praktikėn drejtuese tė koncepteve themelore tė drejtimit modern tė njerzeve, gjė e cila mishėrohet nė sjelljen e qėndrimin e tyre kėtu nė kėtė bazė shqiptaro-gjermane. Ushtarakėt shqiptarė janė shumė tė motivuar dhe e kryejnė detyrėn e tyre me pėrpikmeri dhe pa probleme dhe se kjo nuk ka lidhje aspak me rreptėsinė e sjelljes e tė qėndrimit tė drejtuesve tė tyre. Ata janė tė motivuar, falė sjelljes njerėzore dhe eksperiencės sė lartė qė kanė drejtuesit e kėtij kontigjenti. Ata veprojnė e sillen tamam si tek ne. Shakatė e shumta ndėrmjet nėntogerit e kryekapterit, kanė pėrcjellė njė mesazh tek tė gjithė se, detyra duhet kuptuar jo pėr nga sjellja, por pėr nga rėndėsia dhe pėrgjegjėsia e saj. Ky ėshtė nė tė njėjtėn kohė thelbi i suksesit dhe i motivimit qė kanė kėta ushtarakė pėr tė pėrmbushur me sukses detyrėn e tyre. Kėto lidhje tė ngushta midis gjermanėve dhe shqiptarėve vazhdojnė tė thellohen nga kontigjenti nė kontigjent. Megjithėse ne, gjermanėve, na lind gjithmonė njė pyetje: „Pėrse ruajtja e bazės nuk bėhet nga ne, gjermanėt?' Pėrgjigjja vjen natyrshėm: „Po po, ata nuk e bėjnė punėn e tyre keq', dhe mbi tė gjitha: „Ata jane tė mrekullueshėm'. Natyrisht, ngarkesa e kėtyre ushtarėve ėshtė e paimagjinueshme. Kėtė mund ta kuptojė vetėm ai qė ka kryer shėrbimin e rojes dhe mund ta marrė me mend ēdo tė thote tė qėndrosh gjashtė muaj duke kryer kėtė detyrė tė vėshtire e tė rėndėsishme. Ushtarakėt lejohen rregullisht tė frekuentojnė ambientet kulturore tamam si tek ne gjermanėt, por ata i kemi parė rralle atje, pėr tė pirė ndonjė birrė ose gjė tjetėr. Rregullisht organizojnė udhėtime pėr nė Butmir, duke i krijuar mundėsi ushtarėve tė blejnė ndonjė gjė. Natyrisht vihet re se, shumė ushtarė, kursejnė lekėt, me qėllim qė tė bėjnė diēka me shumė nė vendin e tyre dhe kjo, ėshtė gjė e mirė. Ambjentet sportive janė mė tė frekuantuarat dhe mė tė pėlqyerat nga ana e tyre. Si pėrshembull vrapimet, palestra dhe ambjentet e tjera sportive. Misioni i kėsaj kompanie zgjat gjashtė muaj. Detyra pėr sigurimin e kėsaj baze ėshtė mjaft e vėshtirė, megjithėse njė fjale thotė: „Aty ku nuk ndodh gjė nuk mund tė bĖhet dhe kujdes i madh', por ata nuk e heqin asnjėherė vėmendjen nga kryerja e detyrės pa u shpėtuar dhe gjėja mė e vogėl. Para disa ditėsh, kompaninė e sigurisė e vizitoi komandanti i EUFOR-it, gjeneral Leakey, dhe i falenderoi nė mėnyrė tė veēantė pėr angazhimin, dhe pėr pėrmbushjen me sukses tė detyrės sė tyre. Pjestarėt e kėtij kontigjenti kanė pėr detyrė tė kontrollojnė hyrjen kryesore nė kazerme dhe pėr rrjedhojė do tė kontrollojnė edhe hyrjen e daljen e kontigjentit gjerman. Eshtė vėrtet, mbresėlenėse korrektėsia dhe kultura e lartė qė i shoqėron nė kryerjen e detyrės sė tyre. Asgjė e veēantė nuk ka ndodhur gjatė kryerjes sė shėrbimit dhe kėtė, e vėrteton dhe kryekapteri gjerman Multerer. „Unė jam shumė i sigurtė me shoket e mi shqiptarė dhe mund tė fle shumė i qetė', dhe si gjithnjė, godet nėntoger Gegėn nė sup, duke dhėnė tė kuptojė se tashmė gjithēka funksionon mirė nė komunikim dhe mirėkuptim. Oficeri i ri qesh dhe i hedh njė vėshtrim shoqėror kryekapterit. Eshte interesant fakti se, tė gjithq ushtarakėt shqiptarė pavarėsisht se nuk flasin gjuhėn tonė, mund tė kumunikosh krejt lirshėm me to, kjo sepse janė shume tė ēiltėr dhe e kupton menjėherė dėshirėn e tyre nė sy dhe sjellje. Nėse kėrkon pėr tė biseduar me ta, njė pjesė e tyre tregojnė njė pėrkushtim tė madh pėr tė mėsuar gjuhėn tonė dhe kėshtu mund tė arrish nė njė mėnyrė komunikimi. Natyrisht, njė rol tė madh nė kėtė drejtim luan nėntoger Gega, i cili flet rrjedhshėm gjermanisht dhe i pėrcjell po aq rrjedhshėm dhe natyrshėm mendimet e tyre, duke u bėrė pjesė e gjykimit tė ushtarakėve gjermanė nė sjelljen e tyre tė pėrditshme. Kėshtu qė ushtarakėt tanė, i dallojnė ata vetėm nga shenja dalluese e argjendtė nė kapele, mbasi kanė tė njėjtėn sjellje e qėndrim nė detyrė. Kjo eksperiencė bashkėpunimi, miqėsie nuk ėshtė vetėm me gradat e larta si tek kryekapteri dhe nėntogeri shqiptar, por edhe nėpėrmjet vetė ushtarėve shqiptarė e gjermanė. Kėshtu ushtari rekrut Björn Bornemann dhe ushtari aktiv shqiptar Oltion Hoxha, kanė kohė qė kanė gjetur pikat e pėrbashkėta, tė cilėt pėrpiqen tė mėsojnė sė bashku gjuhėn gjermane. Ushtari shqiptar ka studjuar disa vite gjermanisht nė shkolle dhe ka arritur tė shprehė interesin e tij pėr gjuhėn gjermane dhe pėr kėtė ka siguruar mbėshtetjen e rekrutit tė tretė gjerman, i cili punon nė shtabin e bazės. Njė shėtitje e shkurtėr nė bazė, do tė mundėsonte takimin me shumė ushtarakė tė nacionaliteteve tė ndryshme me anėn e tė cilėve do te fitonte kushdo njė eksperience tė vlefshme, e cila do t’i shėrbejė secilit pėr ta marrė me vete kur tė kthehet nė shtėpi, duke e bėrė nė kėtė mėnyrė kontigjentin e dytė tė EUFOR-it tė paharrueshėm. Marrė nga Gazeta ' Der Keiler' Nr. 440. faqe 6-7, datė 24.06.2005, Organ per Trupat e Bundesėehrit ne Bosnje Hercegovine' me titull 'Professionelle Ėache- Die Geschichte von Albin und Herman „ [ Albin -nėntoger Alban Gega dhe Herman K/kapteri Hermann Multerer ]