Një vështrim mbi dokumentin e ri, "Doktrina e stërvitjes në FA"

"Kushtetuta" e stërvitjes dhe standardi stërvitor

Kolonel Kujtim Rustemaj

Nënkolonel Dr. Zaho Golemi

Kushtetuta e stërvitjes, domosdoshmëri

Procesi i transformimit e ndryshimeve rrënjësore të Forcave tona të Armatosura në kuadrin e reformimit dhe modernizimit, ka sjellë në fokus ndryshueshmërinë konceptuale në fushën e stërvitjes. Hartimi i dokumenteve doktrinorë tashmë është kthyer në një domosdoshmëri. Në këtë proces, strukturat e KDS sigurisht që kanë rolin prioritar. Ashtu sikurse dhjetra dokumenta të hartuar nga qendrat studimore në KDS, kanë shpalosur gjerësisht vizionet euroatlantike të stërvitjes, mbartin njëkohësisht gjerësi e thellësi mendimi, eksperiencë dhe objektivitet të qartë.

Në zbërthim të Politikës së Mbrojtjes dhe të Strategjisë Ushtarake dhe në përqasje me objektivat e procesit integrues në strukturat euroatlantike, u formulua dhe përcaktua edhe koncepti për stërvitjen, për sistemin e drejtimit e të realizimit të saj, që prezantohet me dokumentin më të ri të "Doktrinës së Stërvitjes në Forcat e Armatosura" (MP-3-4), kësaj "kushtetute’" të stërvitjes të hartuar nga QAS-i. Doktrina e re përshkruhet nga ideja se: "Stërvitja është element i parë dhe determinativ i çdo force të armatosur, është elementi thelbësor i përbashkimit dhe implementimit euroatlantik të stërvitjes".

Doktrina e stërvitjes është vlerësuar që në hartim si një dokument madhor i FASH, si një domosdoshmëri për një forcë më profesioniste dhe më të aftë për të përballuar sfidat e kohës. Doktrina e Stërvitjes është padyshim paraprirëse në koncepte e parime për zhvillimin e stërvitjeve në Forcat tona të Armatosura, sipas standardeve më të përparuara të ushtrive të NATO-s. Ajo rrok gjithë spektrin dhe filozofinë e stërvitjes që nga planëzimi, organizimi e deri tek realizimi i saj.

Kontigjentet e përgatitur në shkollën ushtarake shqiptare edhe në ato të Perëndimit synojnë që duke u udhëhequr nga "kushtetuta" e stërvitjes, radhët e blerta shqiptare t’i orientojnë drejt perfeksionit dhe profesionalizmit. Kushtetuta e stërvitjes reflekton ecurinë me kohën, domosdoshmërinë e modelimit sipas standardeve të shkollave të NATO-s dhe vërteton përcaktimin se: "Pa stërvitje efikase nuk mund të ketë Forca të Armatosura". Stërvitja do të "testojë" aftësitë operacionale dhe shikohet si kryefjala planëzuese, ku në këtë proces asnjë ushtarak nuk mund ta shohë veten të përjashtuar.

Në kërkim të përvojave bashkëkohore

Takimet me shkëmbim mendimesh e përvojash, që janë realizuar vazhdimisht në ambjentet e KDS kanë sjellë vlera e kanë çelur horizonte, në të cilin shumë kuadro të spektrit akademik dhe stërvitor shprehën mendimet në tryeza të hapura debati. Botimi më të ri i "Kushtetutës" së parë të stërvitjes nëpërmjet një stili krejt të hapur, pas marrjes së mendimeve nga specialistë të forcave vjen si një dokument thelbësor për stërvitjen dhe si një guxim profesional. Tavolinat e rrumbullakta për arsimimin dhe stërvitjen kanë sjellë shembuj e përvojë nga ushtritë simotra euro-atlantike mbështetur edhe në përvojën tonë stërvitore. Debatet e diskutimet në këto tavolina rreth stërvitjes individuale dhe asaj kolektive, kanë rrjedhë të natyrshme për problemet më esenciale të Doktrinës së Stërvitjes dhe i kanë shërbyer asaj. Duke e parë si një angazhim madhor të vitit pajisjen e FA me doktrinën e saj të stërvitjes, QAS-i, ka punuar në një unison koordinues të plotë të Degës së Menaxhimit të Projekteve të Arsimimit dhe të Stërvitjes, Degës së Zhvillimit Taktik dhe Degës së Drejtimit të Brendshëm, specialistët e të cilave mundësuan që ta sillnin në kohën e duhur Doktrinën e Stërvitjes, si një domosdoshmëri dhe si një punim me vlera, serioz dhe ambicioz që do t’i rezistojë kohës. Doktrina është një eveniment prioritar në trajnimin e strukturave duke mundësuar "ushtarakun e qetë" edhe në situata ekstreme.

Stërvitja përmes standardeve

Konceptet për sistemin e stërvitjes, realisht, paraqesin modelin standardizues të përgatitjes profesionale në FASH. Kështu që, mbështetur edhe në misionin e FASH, si detyrë themelore e stërvitjes është parë krijimi i njësive me operacionalitet të lartë, të afta të realizojnë veprimtari të suksesshme luftarake dhe joluftarake. Paraprirëse në këtë aspekt është aplikimi i konceptit të aftësive operacionale (OCC), atë ç’ka materializon e synon Doktrina e Stërvitjes. Në vetvete ajo e koncepton stërvitjen si procesin që, duke shfrytëzuar burimet njerëzore e mbështetjen materiale, do të përmbushë kërkesat e domosdoshme operacionale të strukturave të FASH. Doktrina e Stërvitjes do të shtrojë nevojën e një formimi moral, profesional e fizik, kërkesa këto jetike për të përballuar veprimet në fushëbetejë, si dhe veprimtaritë e tjera me karakter joluftarak e luftarak, gjithmonë brenda misionit kushtetues të FASH. Stërvitja është vlerësuar si treguesi kryesor për aftësimin luftarak dhe operacional të trupave, komandave e shtabeve. Ajo është një veprimtari e organizuar që drejtohet e zhvillohet në bazë të kërkesave doktrinore, manualeve, rregulloreve, urdhrave e udhëzimeve.

Bashkëpunimi në interes të operacionalitetit

Pjesëmarrja e herëpashershme në bashkëbisedim, në tryeza të hapura për problematikën e arsimimit dhe stërvitjes në FASH, me pjesëmarrje nga drejtues e specialistë nga më të mirët e Forcave Tokësore, Detare, Ajrore, KML-ja, shkollat e trupës, specialistë të Drejtorisë Operacionale etj, kanë sjellë frymë debati konstruktiv dhe pasuruar mendimin stërvitor në vlera për të gjithë nivelet. Takimet kanë përciellë përgjegjësi, angazhim e obligim maksimal profesional. Në këto takime nuk ka munguar edhe angazhimi dhe mendimi i lidershipit më të lartë shqiptar, që kanë vlerësuar maksimalisht punën e bërë nga KDS-ja për hartimin e dokumentave doktrinorë bazë për FASH. Vlerësohet në nivele të kënaqshme edhe bashkëpunimi i QAS-it me ekspertë të SAIC-ut, të DIE-s, ushtarakë të Forcave të Armatosura turke, si dhe përfaqësuesit gjermanë. Bashkëpunimi ka sjellë debat për një koncept stërvitjeje real si bazë referuese për hartimin e Doktrinës sonë të stërvitjes. Tavolinat kanë mundur të vjelin mendimin e kualifikuar të specialistëve për të sjellë një ndër dokumentet më të rëndësishëm në hierarkinë doktrinore, një kushtetutë për stërvitjen e munguar dhe për të pajisur Forcat e Armatosura me busullën orientuese të stërvitjes, pajisjen e kuadrove tanë ushtarakë të të gjitha niveleve me gjuhën e operacionalitetit, në prodhimin e sigurisë dhe garantin e përmbushjes së misionit të FASH.

Implementimi dhe çertifikimi stërvitor

Objekt debati në lidhje me "Kushtetutën" e stërvitjes u bënë: Konceptimi, implementimi dhe çertifikimi i stërvitjeve në FASH, duke e parë si përmbledhje në mënyrë të sintetizuar të të gjithë procesit të ndryshimeve, të reformimit, të modernizimit dhe të profesionalizmit.

Në përqasje me gjithë procesin integrues në NATO, stërvitja në Doktrinë është parë si: shndërrim rrënjësor i sistemit tradicional të stërvitjes; ndërtim të integruar të strukturave për realizimin e misioneve luftarake dhe joluftarake, lidhur ngushtë me aftësimin operacional; vlerësim e aftësim të kontigjenteve të lidhur ngushtë me sfidat e rritjes së nivelit të profesionalizmit ushtarak, pjesë thelbësore dhe e pandarë e përgatitjes profesionale nën ngarkesë fizike, morale e profesionale, kusht i rëndësishëm për rritjen e treguesve operacionalë përmes planëzimit stërvitor me objektivitet; faktor e proces i rëndësishëm në formimin profesional të ushtarakëve në të gjitha nivelet. Stërvitja është parë e lidhur ngushtë me ndikimin e infrastrukturës dhe të bazës materiale në përvetësimin e programeve të përgatitjes operacionale të trupave, stërvitja në këndvështrimin filozofik të vazhdimësisë përmes motos: "Stërvit, vlerëso, ristërvit", për të arritur standardet tashmë të institucionalizuara për stërvitjen individuale dhe kolektive.

Cilësia e re në zbatimin e detyrave në Irak, Afganistan, Bosnjë, nivelet e larta të trupave tona në stërvitje të përbashkëta me partnerë euroatlantikë janë frut i ngritjes së stërvitjes. Tashmë, ata nuk ndihen inferiorë, por kanë vizionin e domosdoshëm për stërvitjen. Është një reflektim real i cilësisë stërvitore tek komandot dhe BrRSh, FT, FD, FA, KML, KDS, si dhe autonomet e SHP.Doktrina e Stërvitjes do ta çertifikojë plotësisht stërvitjen në FASH dhe do ta vendosë atë në vendin e saj të merituar në mënyrë institucionale, duke e parë atë si treguesin e parametrin thelbësor në vlerësimin e aftësive luftarake e operacionale të trupave, të komandave e të shtabeve.

Doktrina e stërvitjes (MP-3-4), si çdo dokument tjetër doktrinor mbështetet tek Doktrina e Përbashkët e FA të RSH (DPU-10), që përbën dokumentin kryesor, nga i cili burojnë idetë themelore të Doktrinës së Stërvitjes, e cila në vetvete përfaqëson një hap më të madh profesional, që disiplinon përgatitjen operacionale të trupave, drejtuesve, komandantëve e shtabeve në të gjitha nivelet.