Reportazh

Ditë pas dite në operacionet e aleancës në ujrat e Adriatikut

Pasi ka lënë prapa gjallërinë e pushuesve të verës, Vlora është populluar sërish
ditët e shtatorit, nga të tjerë mysafirë, ardhur nga 14 shtete, që ngritën në gjirin e ujrave të Adriatikut një tjetër "Vlorë". Për 11 ditë me radhë, "zbarkoi" këtu marina detare e NATO-s dhe "bashkoi", me krahët e saj, brigjet e Vlorës me ato të Sazanit dhe Karaburunit me qytezën detare, me dhjetra anije, destrojerë, fregata dhe mjete të tjera lundrimi. Nëse për shumëkënd prej vlonjatëve, fillimisht, nuk ngjalli interes emërtimi "Cooperative Engagement", i demonstrimit më të fundit të Aleancës së Atlantikut në Shqipëri, ditët e manovrave masive, që herë-herë morën pamjen e spektakleve të veçanta, zgjuan kërshërinë e tyre, madje edhe të qytetarëve të tjerë, që i ndoqën ato nëpërmjet medias. Në kujtesën e qytetit, ditët e manovrave të misionarëve me uniformë, më shumë se për nga spektaklet detare të para rrallë në ujrat e Adriatikut, u ngulitën për nga mesazhet dhe fryma e shëndoshë e solidaritetit që demonstruan ushtarakët e NATO-s në emër të paqes dhe stabilitetit.

Në nderin e "të zotit të shtëpisë"…

Më shumë se mikpritjen mbresëlënëse dhe mjediset komforte që ofroi pala shqiptare për ushtarakët e NATO-s, kundëradmirali Roberto Cesaretti, komandanti i Komandës së Komponentit të Forcave Detare Aleate në Napoli, ushtaraku më i lartë i NATO-s që ndoqi nga afër stërvitjen, veçon në nderin e të zotit të shtëpisë", partneritetin e shkëlqyer dhe kontributet e spikatura të ushtarakëve shqiptarë në këtë demostrim jo të zakonshëm të Aleancës së Atlantikut në ujrat e Adriatikut. Në pak fjalë, kreu i detarëve i organizatës më të fuqishme ushtarake në botë, që vjen për herë të parë në vendin tonë, mundohet të portretizojë rolin aktual të Shqipërisë në zhvillimet aktuale rajonale dhe më gjerë. Në konsideratën e tij, mesazhi i kapërcen kufijtë e vlerësimeve të një ushtaraku profesionist. "NATO-ja e di, nënvizoi ai gjatë një konference për shtyp. Stërvitja "Cooperative Engagement 05" është një shembull i mirë që konfirmon se, ajo nuk është më konsumatore e sigurisë së të tjerëve, por aktualisht gjeneron kontribute reale për stabilitetin dhe sugurinë e të tjerëve. Shqipëria ka punuar aktivisht si një partnere e denjë e Aleancës së Atlantikut të Veriut dhe përfiton nga rasti të kontribuojë realisht në zhvillimin e aleancës së vendeve të lira". Angazhimin e ushtarakëve shqiptarë në të gjitha nivelet dhe procedurat e zhvillimit të kësaj stërvitje, kundëradmirali Cesaretti e veçon si një nga faktorët më të rëndësishëm që kushtëzoi mbarëvajtjen e suksesshme të këtyre manovrave. "Mjafton të përmendim operacionet e kërkim- shpëtimit, që kanë të bëjnë me përballimin e emergjencave dhe të krizave në det, shton ushtaraku i NATO-s. Ishte përvoja dhe aftësitë e kolegëve shqiptarë, që na bënë të hartojmë një skenar real, në një mjedis real, ku në qendër vumë përvojën e Forcave Detare shqiptare që ato kanë grumbulluar gjatë problematikës që është shfaqur gjatë këtyre viteve të trazicionit në ujrat e Adriatikut dhe sidomos në kanalin e Otrantos. Ideja dhe mendimet e oficerëve të marinës shqiptare, u bënë piketat kryesore të planizimit dhe zhvillimit, edhe të mjaft operacioneve të tjera që u realizuan gjatë këtyre demostrimeve detare". Ushtaraku i lartë i NATO-s veçon këtu kontributin e ushtarakëve shqiptarë në operacionet e çminimit dhe të shkatërrimit të minave, në ato të shërbimit SAR, të Embargos, të evakuimit të të dëmtuarve në det etj. "Për ta, saktëson ai, këto lloj operacionesh, ishin pjesë e nevojës për të rritur cilësinë dhe shkallën e reagimit në mënyrë që aftësitë dhe kapacitetet e tyre të bllokojnë njëherë e mirë idetifikimin e ujrave të Adriatikut, si varrezë e jetëve njerëzore". Ndërkaq, për të gjitha forcat e tjera që demostruan, kjo stërvitje shënoi hapa të tjerë në përmirësimin e standardeve të ndërveprimit midis pjesëmarrësve të forcave partnere dhe NATO-s në kryerjen e manovrave reale për operacione në rast krizash, që kanë të bëjnë me katastrofa njerëzore, me trafiqe të jashtëligjshme, me reagimin ndaj grupeve terroriste që veprojnë në det, etj

Shkurt, përmbledh Ceseretti, stërvitje të tilla, për forcat e NATO-s dhe të parneritetit për paqe, janë esenciale, sepse nëpërmjet tyre, trupat ushtarake praktikojnë realisht procedurat e Aleancës së Atlantikut dhe ushtrohen në veprimtari të ndryshmë që kanë të bëjnë me misionin e tyre në emër të paqes dhe stabilitetit…

Mesazhe në shërbim të njerëzve dhe paqes

Gjithçka të demonstruar për 11 ditë me radhë nën logon "Cooperative Engagement 05", udhëheqësi i stërvitjes, kapiteni i Rangut të Parë George Kasfikis, e vlerëson si mesazh në shërbim të njerëzve dhe paqes. Më tej, ai ofron me detaje për revistën

„Mbrojtja" dinamikën e manovrave që i dhanë jetë për ditë me radhë ujrave të Adriatikut…

"Pasi u realizua me sukses faza përgatitore e stërvitjes, falë një pune intesive të grupit, të ideuesve dhe planizuesve të saj, me shtabin e stërvitjes, mbrritëm në Vlorë në ditët e parat të shtatorit. Krijuam fillimisht një qendër DISTAFF dhe me mbrritjen e forcave, më 12 shtator, krijuam Task Grupet dhe Task Njësitë. Kjo ishte në thelb faza e parë e stërvitjes. Faza e dytë, që zgjati gjashtë ditë, u përket ushtrimeve praktike me trajnimin e integruar të Forcave në Port. Faza tjetër, që ishte dhe më kryesorja, kishte të bënte me Trajnimin e Integruar të Forcës në Det. Gjatë kësaj faze anijet dhe trupat ushtarake, zhvilluan detyra të ndryshme në det, duke synuar koordinimin e veprimeve të përbashkëta gjatë operacioneve të ndryshme për minime dhe çminime nën ujë, për ndihmë humanitare gjatë katastrofave detare, për bllokimin e mjeteve detare të dyshimta etj. Gjatë të gjitha ditëve të kësaj faze, u realizuan detyra të ndryshme sipas Task Grupeve, duke synuar realizimin e manovrave taktike, për të ruajtur formacionet për një kohë të gjatë. Krahas veprimtarisë së polumbarëve, qitjet detare dhe ato në drejtim të tokës, ishin nga objektivat që u realizuan cilësisht. Në ditën e fundit të demostrimit „Cooperative Engagement 05", u realizuan manovra komplekse me të gjitha forcat dhe mjetet pjesëmarrëse, ku u testuan realisht ato që u arritën gjatë ushtrimeve në grupe gjatë ditëve të stërvitjes. Skenari u përmbyll me simulimin e një sulmi nga anijet armike, që u përballua me një reagim të shpejtë dhe profesional.

Në këtë manovër masive të NATO-s morën pjesë rreth 2000 trupa, nga 14 shtete të vendeve të NATO-s, atyre partnere, të Kartës së Adriatikut dhe një Dialogu Mesdhetar.

Ndërsa bënë fjalë për cilësitë dhe kualitetet e këtyre manovrave, bashkëdrejtuesi tjetër i stërvitjes, kapiteni i Rangut të Parë, Bektash Petroshati, ka dëshirë të ndalojë në teknikat dhe procedurat e reja që u aplikuan në këto demostrime. Të tilla, ai veçon veprimin brenda një Shtabi të NATO-s, përdorimin e Procedurave Zanore të Aleancës së Atlantikut dhe Gjuhës Operacionale të saj, përdorimin e skemave dhe Hartave të NATO-s, sigurimin e Mbështetjes Metereologjike, dhe Oqeanografike të Operacioneve, përmbushjen e standardeve të Aleancës për Mbështetjen Mjekësore etj. Kjo infrastrukturë menaxhimi, shprehet më tej për revistën Mbrojtja kapiteni shqiptar, ishte faktori kryesor në përmbushjen me sukses të objektivave të stërvitjes "Cooperative Engagement", që kishin të bënin me realizimin e operacioneve të çminimit dhe shkatërrimit të minave, me ato të kërkim-shpëtimit, të rimbarkimit, të bllokimit të veprimtarisë terroriste në det etj. Ai ndjehet krenar që ushtarakët shqiptarë kanë marrë vlerësime shumë të mira për kontributin e spikatur në këto manovra. "Ata, shton Petroshati, kanë qënë aktivë që nga konferencat planizuese, përnjohja me terrenin, e deri në zhvillimin e të gjitha detyrave që ishin parashikuar për këtë demonstrim. Përveç personelit që u angazhua në komandën dhe shtabin e kësaj stërvitje, saktëson ai, në këto manovra, nga pala shqiptare morën pjesë gjashtë anije patrulluese, një anije polumbare, dy anije për simulim, pesë anije për personelin e sigurisë dhe katër anije shërbimi tip taksi.

Ky arsenal anijesh e mjetesh detare me flamurin me shqiponjë mbi krye, demostruan denjësisht në përbërje të Flotës Detare të NATO-s, të përbërë nga një destrojer britanik (Manchester), një fregatë (Rheinland) dhe një minaheqës (Homburg) gjerman, një fergatë (Jun De Borbon) dhe një minaheqës (Duero) spanjoll, dy minaheqës (Aliakmon dhe Pleias) të Ushtrisë greke, një fregatë (Gokceada) turke, një anije polumbare (Pluton) franceze, dy anije patrulluese (245 dhe 251) dhe një rimorkiator (Y 422) italian, një minaheqës (Axenete) të Ushtrisë rumune, një anije patrulluese (Ankaran) të Sllovenisë, një anije minaheqëse (Cetina) të Kroacisë etj.

Ndërkaq, drejtuesi shqiptar i stërvitjes shprehet me konsiderata shumë të mira për personelin e ushtarakëve të Azerbaxhianit, të Gjeorgjisë dhe Jordanisë që morën pjesë aktive në këto operacione dhe u shquan për frymën e lartë të partneritetit dhe të aftësive të mira profesionale…

Ishin njëmbëdhjetë ditë dhe netë të ngarkuara me trajinime, brifingje, manovra, planëzime, operacione dhe zhvillime situatash që ndërronin njëra-tjetrën përballë reagimesh të shpejta e të studiuara me profesionalizëm. Ishte një dinamikë komplekse manovrash që mbajti të angazhuar në tokë, në det dhe në ajër rreth 2000 misionarë me uniformë të NATO-s që me "Cooperative Engagement 05", shënuan një sukses të ri, këtë radhë në ujrat e Adriatikut dhe në brigjet e Vlorës. Kryemotivi i tyre, kontribute reale në shërbim të njerëzve dhe paqes…

Të gjithë "VIP-at" të "Cooperative Enagement 05"…

Ka ndodhur pikërisht kështu: Ndërkohë që krerët e institucioneve politike dhe shtetërore kanë qenë të angazhuar maksimalisht me realizimin e rrotacionit politik të pushtetit, të dalë nga zgjedhjet e 3 korrikut, kanë gjetur kohë dhe gati të gjithë kanë marrë pjesë në demostrimin e NATO-s që u zhvillua në Vlorë. Për ushtarakun italian Eduardo Leongito, njërit prej projektuesve të kësaj stërvitje, i cili ka marrë pjesë në dhjetra demonstime të kësaj natyre edhe në vende të tjera, ky është një fakt mjaft domethënës. Me këto konsiderata vlerëson edhe angazhimin e medias shqiptare, e cila e ka ndjekur dita-ditës rrjedhën e manovrave të Aleancës në Adriatik. Për të, ky është një suport i shkëlqyer jo vetëm për ushtarakët, "një konsesus shpirtëror dhe politik në fushën e përmbushjes së standarteve dhe integrimit euroatlantik". Euardo Leongitos, i është dhënë rasti të marrë pjesë në pritjen e të gjithë mysafirëve "Vip", madje ai ka rregjistruar edhe mesazhet e takimeve me ta. "I pari që ka vizituar pjesëmarrësit e stërvitjes, thotë ushtaraku italian, ka qënë ministri i ri i Mbrojtjes Fatmir Mediu, pastaj ka mbrritur Presidenti i Republikës Alfred Moisiu dhe në vijim ka inspektuar trupat pjesëmarrëse kryeministri Sali Berisha". "Ndërkaq, shton koloneli kroat Imre Kovacs, ushtaraku që ka kryer detyrën e drejtorit të zyrës së marrëdhënive me publikun, kreu i shtabit të Përgjithshëm gjeneralleitnant Pëllumb Qazimi, ka qenë mysafir i përditshëm në manovrat "Cooperative Engagement 05"". Sociologu që shërben në shtatmadhorinë e Ushtrisë hungareze, nuk ka për ta harruar kurrë dashamirësinë dhe frymën solidare të gazetarëve dhe punonjësve të medias, me të cilët ka punuar nga afër gjatë ditëve të këtyre manovrave. "Ka qënë një mjedis i shkëlqyer, në të cilin kemi operuar me njerëz të mrekullueshëm. Vlora dhe shqiptarët që demostruan në përbërje të ushtarakëve të Aleancës, do të mbeten më shumë se një kujtim i bukur për të gjithë pjesëmarrësit e stërvitjes "Cooperative Engagement 05", përmbyll ushtaraku me origjinë kroate që shërben në shtabin e Përgjithshëm të Ushtrisë hungareze…

Çfarë ofroi për shqiptarët "Cooperative Engagement 05"

Tani kur manovrat "Cooperative Engagement 05" kanë mbyllur siparin e tyre dhe Gjiri i Vlorës është rikthyer në qetësinë e mëparëshme, është momenti i reflektimit dhe analizës rreth atyre që u përftuan dhe mund të përvetësohen në kushtet e Forcave tona të Armatosura nga kjo stërvitje disadimesionalëshe e NATO-s në Shqipëri. Përtej spektaklit që shpalosën këto manovra komplekse në ujrat e Adriatikut për 11 ditë e netë me radhë, tani është momenti për të evidentuar risitë, elementet, teknikat dhe përvojat, nëpërmjet të cilave ushtarakët e Aleancës zgjidhën një sërë detyrash e situatash në teatrin e ujrave tona detare… Ndërsa i përmbahet kësaj bindjeje, shefi i Shtabit të Përgjithshëm, gjeneral lejtnant Pëllum Qazimi, nënvizon disa nga momentet më të rëndësishme të kësaj stërvitjeje, që në kushtet e Forcave tona të Armatosura, kanë vlera të padiskutueshme. "Në aspektin profesional, thekson gjeneral Qazimi, vlerat janë në në aspektin e ndërveprimit, ushtrimit të terminologjisë operacionale të NATO-s , ushtrimit të procedurave operacionale të Aleancës, aplikimit të standardeve, veprimit me të njëjtin sistem komunikimi etj. Vlen të veçohet sidomos, përvoja reale që u arrit gjatë këtyre manovrave në fushën e familjiarizimit me ushtarakët e tjerë të vendeve të NATO-s, atyre partnere, dhe të Dialogut të Mesdheut. Për kreun e FA-së, e rëndësishme mbetet për personelin shqiptar të FD-së, por edhe atë të FT-së dhe FA-së nxjerrja e mësimeve dhe problematikave të stërvitjes sipas sektorëve dhe profileve përkatëse. Këtë reflektim analitik nga demonstrimi "Cooperative Engagement" gjeneral Qazimi e shtrin edhe në kushtet e shtabit të Përgjithshëm dhe Komandës së Doktrinave dhe Stërvitjes.

Mbi këto mesazhe të shefit të Shtabit të Përgjithshëm, ka filluar puna konkrete në Komandën dhe shtabin e Forcave Detare. "Tashmë jemi duke grumbulluar problematikën e evidentuar nga stafet pjesëmarrëse në të gjitha nivelet e stërvitjes", u shpreh për revistën "Mbrojtja", kapiteni i Rangut të Parë Kristaq Gerveni". Më tej, kreu i FD-së parashikon një analizë të zgjeruar, që do të konkludojë në një program pune për të implementuar, në kushtet tona, standardet dhe përvojat që u demostruan në stërvitjen e NATO-s në Vlorë. Për detarët shqiptarë parësore mbeten aspektet që kanë të bëjnë me misionin e Rojes Bregdetare, ato të shërbimt SAR, operacionet për bllokimin e trafiqeve dhe veprimtarisë së jashtëligjshme në det, aspekte këto që përbënin edhe dimesionin kryesor të manovrave të NATO-s në Shqipëri gjatë këtij shtatori.

Foto: A. Osmani dhe M. Dragoi