Faqe e Redaksisė sė Revistės "Mbrojtja". Kryeredaktor Prof.Dr. Elmaz LECI

 

Qendra e Shtypit, Botimeve dhe Pėrkthimeve Ushtarake

 

DREJTOR:

Ded Kola

tel: 226701/3099

 

Redaksia e  LIBRIT

 

Kryeredaktor:

Mina QIRICI

 

tel: 226701/3099

 

Gazeta USHTRIA

Kryeredaktor:

Bardhyl Gostnishti

 

tel: 226701/3099


 

Revista MBROJTJA

Kryeredaktor:

Prof.Dr. Elmaz Leci

 

tel: 226701/3099



 

Tė pėrkushtuar pėr zgjerimin e kapaciteteve operacionale

Intervistė me Gjeneral Major Kostaq Karoli, Komandant i Forcave Tokėsore

Si e vlerėson komandanti i Forcave Tokėsore pėrmbushjen e synimeve dhe objektivave tė paracaktuara pėr vitin 2005 ?

Synimet dhe objektivat e paracaktuara pėr vitin 2005, bazuar nė direktivėn e ministrit tė Mbrojtjes 2005-2010 dhe Planin Afatgjatė tė Zhvillimit tė Forcave Tokėsore, kanė qėnė mjaft ambicioze, si ato pėr zhvillimin e personelit, ristrukturimin, riorganizimin dhe modernizimin e FT, forcimin e elementėve tė gatishmėrisė, tė operacionalitetit dhe menaxhimin e plotė tė gjendjes ekonomiko-financiare. Kemi tregues konkretė dhe gjithnjė nė rritje nė tė gjitha fushat e aktiviteteve tė Forcave Tokėsore dhe kjo ėshtė ajo qė e dallon kėtė vit nga vitet e tjera.

Nė fushėn e personelit ėshtė arritur pėrmirėsimi gradual i piramidės sė gradave dhe pėrafrimi maksimal me pėrcaktimet sipas TOP. Sot mospėrputhja gradė funksion ka arritur masėn 17,5 %

Arritje tė dukshme kemi nė drejtim tė nivelit arsimor dhe kualifikimit tė kuadrove. Vetėm gjate kėtij viti janė arsimuar nė shkollat tona ushtarake mbi 32 oficerė nė KAO, 17 oficerė nė KTHSH, 4 oficerė nė KFSH dhe 303 nėnoficerė nė kurse tė ndryshme kualifikimi.

Me personelin kryesor ushtarak nė shtabin e FT dhe nė reparte qė vihet nė dispozicion tė operacioneve PfP tė drejtuar nga NATO ėshtė arritur tė komunikohet nė gjuhėn angleze dhe mund tė themi se kemi arritur atė qė synojme. Aktualisht kemi 70 oficerė me nivel mbi 70 pikė dhe 131 nėnoficerė nė nivelin 1 Stanagu 6001

Shkolla e Trupės e FT tashmė ėshtė konsoliduar plotėsisht. Ai ėshtė institucioni bazė pėr pergatitjen e kuadrove tė trupės nė FT. Gjatė kėtij viti janė ēertifikuar mbi 258 ushtare profesionist, 111 nėnoficerė dhe 70 oficerė

Janė realizuar 100 % format e planifikuara tė pėrgatitjes sė kuadrove dhe shtabeve dhe ėshtė arritur kompaktėsimi dhe familjarizimi i tyre me procedurat e vendimmarrjes. Pėr t’u vlerėsuar janė stėrvitjet e shtabeve tė BrK Korēė, Burrel, Shkodėr etj dhe stėrvitja e shtabit tė FT, e cila pėr nga organizimi dhe arritjet solli nje eksperiencė tė re. Pėrgatitja e trupave aktivė e profesionistė gjatė kėtij viti solli gjithashtu njė rritje cilesore nė nivelet e stėrvitjeve tė ushtrive perėndimore.

E veēanta e kėtij viti ėshtė zhvillimi pėr herė tė parė pas 15 vjetėsh e stėrvitjes me batalionin rezervist nė BrK Korēė , e cila na kėrkoi mjaft mund e resurse, por qė e justifikuan sakrificėn e bėrė.

Synimet e paracaktuara pėr vitin 2005 nė drejtim tė ristrukturimit dhe riorganizimit tė FT janė realizuar plotėsisht, si nė drejtim tė pėrqėndrimit tė armatim municionit, ashtu dhe nė ngritjen e strukturave tė reja apo pėrmirėsimin e atyre ekzistuese. Kėshtu gjatė kėtij viti, komanda dhe shtabi i FT u vendos dhe mori drejtimin nė venddisllokimin e ri nė Durres. Kaloi nė strukturen e FT regjimenti Komando dhe Batalioni Special, ėshtė organizuar dhe funksionon batalioni i mbėshtetjes sė shtabit, i krijuar rishtaz nė FT. Punė e mirė ėshtė bėrė dhe pėr pėrqėndrimin e objekteve nė njėsi e reparte dhe tė armatim municionit, ku ėshtė perqendruar rreth 4500 ton armatim e municion. Burimet e vėna nė dispozicion pėr arritjen e niveleve operacionale tė kėrkuara janė shfrytėzuar plotėsisht dhe kjo ka bėrė tė mundur qė ato tė arrijmė shkallėn e kėrkuar. Pėr nėnrepartet e PfP, kjo detyrė ėshtė realizuar plotėsisht

Pėr tė ndėrtuar njė trupe rezerviste efiēente dhe te aftė pėr plotėsimin e misionit, me qellim qė ky kontigjent tė jete sa mė afėr realiteteve qė dikton koha, nga ana jonė janė pėrgatitur disa variante pėr ristrukturimin e tyre nė SHPFA dhe pritet vendimi pėrfundimtar pėr kėtė qėllim.

Bashkėpunimi ushtarak dhe integrimi i strukturave tė FT ka njohur arritje tė mėdha gjatė kėtij viti. Janė realizuar e menaxhuar tė gjitha aktivitetet e planifikuara. Nė kėto aktivitete kanė marrė pjesė mbi 300 ushtarakė (pa pėrmendur kėtu pjesmarrjen nė operacionet paqėruajtėse nė Irak, Afganistan, Bosnje etj). Kėto kanė qėnė njė bazė e mirė pėr rritjen e nivelit cilėsor tė pėrgatitjes sė kuadrove, shtabeve dhe tė gjithė personelit.

Situata ekonomiko-financiare ėshtė menaxhuar plotėsisht duke bėrė tė mundur mbulimin e mbėshtetjen e tė gjitha aktiviteteve tė planizuara

 

Ēfarė ėshtė realizuar konkretisht nė fushėn e operacionalitetit ?

Niveli i operacionalitetit tė Forcės ėshtė sinteza e gjithė veprimtarisė sė komandave dhe shtabeve, tė gjitha masat dhe veprimtaritė konvergojne nė kėtė drejtim. Arritjet e niveleve operacionale nga disa formacione, kryesisht tė reparteve prioritare, tregojnė se ėshtė punuar me kujdes pėr kėtė qėllim. 25 formacione kanė arritur nivelin operacional tė kėrkuar pėr vitin 2005, 5 formacione kanė tejkaluar atė dhe 27 formacione punojnė pėr tė arritur objektivin deri nė fund tė vitit. Njė punė mjaft e kujdesshme bėhet nė drejtim tė personelit, ku aktualisht rėndėsi i ėshtė kushtuar menaxhimit tė ushtarėve profesionistė, duke i emėruar nė funksione operacionale e sipas specialiteteve pėrkatėse, qė ata kanė patur gjatė periudhės sė kryerjes sė shėrbimit tė detyrueshėm ushtarak, pėrmirėsimit tė vazhdueshėm tė angazhimeve tė ushtarėve aktivė me detyra tė ndryshme etj, tė cilat kanė rritur vazhdimisht nivelin operacional. Aktualisht, ka pėrfunduar procesi i plotėsimit 100 % me ushtarė profesionistė tė njė kompanie nė BrRSH.

Nė stėrvitje ėshtė rritur shkalla e nivelit operacional dhe konkretisht pėrgatitja fizike arrin nė 75 %, kualifikimi nė qitjet me armėt individuale 75%, kualifikimi me armėt kolektive 92%, stėrvitja kolektive 75%, ku treguesit mė tė lartė i ka BrRSH, Regjimenti Komando etj. Pėrsa i takon resurseve ėshtė siguruar ruajtja e nivelit ekzistues dhe nė 3 formacione ka rritje, si batalioni i Ndėrlidhjes, Shkolla e Trupės sė FT, Kompania PfP e b2k nė BrRSH.

Problemet e raportimit dhe analizės sė nivelit operacional kanė qėnė objekt i punės sė komandave, shtabeve dhe specialistėve, ku duhet thėnė se ky aktivitet ka rritur ndjenjėn e pėrgjegjesisė sė tyre nė zbėrthimin e detajimin e plotė tė kėrkesave, duke iu permbajtur standartdeve bashkėkohore pėr mbajtjen nė dorė tė gjendjes operacionale nė tė gjitha formacionet.

 

Ēfarė kapacitetesh tė reja kanė afruar Forcat Tokėsore nė aspektin e operacioneve paqeruajtese dhe atyre humanitare?

Pėr vitin 2005, Forcat Tokėsore kanė afruar kapacitete tė reja nė aspektin e operacioneve paqeruajtese dhe atyre humanitare. Ato kanė patur nje angazhim tė madh me forca e mjete nė kėto operacione.

Njė angazhim mjaft tė madh, FT kanė patur nė operacionet humanitare pėr pėrballmin e emergjencave civile, ku mund te pėrmendim operacionin pėr pėrballimin e situatės sė krijuar nga rreshjet e dėborės pėr zhbllokimin e akseve kryesore rrugore, si dhe tė rrugėve rurale nė qarqet e Kukėsit, Lezhės, Shkodrės, Dibrės , Elbasanit e tė Korēės.

FT u angazhuan dhe nė operacionet pėr zhvillimin e infrastrukturės rrugore nė tė gjithė vendin, ku mund tė pėrmendim ndėrtimin e segmentit rrugor Milot – Rrėshen, pjesė e aksit Durrės – Kukės – Morinė. Gjithsej, nga fillimi i punimeve nė kėtė segment janė realizuar ndėrtim traseje 4.67 km ( me gjėrėsi tė trupit tė rrugės 22 ml ) me vlerė 146 milionė lekė.

Krahas kėsaj, njė angazhim mjaft tė madh ka patur nė operacione pėr riparimin e infrastrukturės rrugore si nė bashkinė e Shkodres, nė komunėn Iballė (Pukė), nė Komunėn Vermosh, nė Bashkinė Maliq, nė Komunen Portez, nė komunen Luftinje (Tepelene), nė komunėn Gjorice (Bulqize), nė komunėn Gziq, nė komunėn e Baldushkut, nė komunėn Ndroq nė komunėn Dhivėr (Sarandė), si dhe pėr pėrmirėsimin e rrugės nė hyrje tė Kalase se Kaninės (Vlore), pra nė tė gjithė teritorin e vendit.

Njė veprimtari mjaft e gjėrė ka qėnė dhe montimi i disa urave Tip BAILEY si nė komunėn Vermosh, Zharrės, nė Rrasfik (Rubik), nėkKomunėn Dhivėr (Sarande), nė komunėn Kajan dhe rikonstruksioni i Ures tip "BAILEY" nė komunėn Lekbibaj (Tropojė).

Forcat Tokėsore janė angazhuar edhe nė punime nė zona tė rrezikuara, ku mund tė pėrmendim operacionin pėr heqjen e gurėve qė rrezikonin lagjen Mangalem nė Berat dhe operacionin pėr shembjen e ish-Komitetit Ekzekutiv nė qytetin e Sarandės.

Aktualisht, Forcat Tokėsore kanė tė angazhuara nė misione paqeruajtese 212 vetė, nga tė cilat njė kontigjent prej 70 vetėsh i BrRSH nė Bosnje – Hercegovine, 120 vetė tė Regjimentit Komando nė Irak, 22 vetė tė BrRSH nė Afganistan, ku kanė shėrbyer me dinjitet, duke pėrmbushur me nder detyrėn.

E veēanta e kėtyre misioneve, krahasuar me vitin e kaluar ka qenė pėrzgjedhja dhe trajnimi i efektivave nė kushtet reale tė detyrave nė mision, me program tė veēantė me specifikat e vendeve ku do tė shėrbehet. Njėkohėsisht janė bėrė pėrpjekjet maksimale pėr kompletimin e tyre me pajisje, materiale, teknikė dhe armatim sipas TOP-it , tė cilat kanė qenė funksionale dhe i kanė shėrbyer detyrave tė realizuara.

Me kėto veprimtari, si nė operacionet paqėruajtese dhe ato humanitare e nė ndihme tė komunitetit, FT treguan se kanė kapacitete tė plota pėr kryerjen e misionit tė tyre kushtetues.

 

Disa nga elementet e rinj qė u konfirmuan gjatė kėtij viti nė realizimin e programit tė stėrvitjes?

Viti 2005 evidentoi mjaft elementė tė rinj nė tė gjitha fushat, por veēanėrisht nė fushėn e stėrvitjes patėm njė hop cilėsor.

Realizimi i stėvitjes me trupa "Reagimi-‘05" me tė gjithė efektivat e BrRSH nė rajonin e Jubes, ku bazė e programit ishin temat bashkėkohore tė detyrave qė zgjidh kjo njėsi nė kuadrin e misionit, tregoi vlera kompaktėsuese dhe treguese nė pėrmbushjen e synimeve tė paracaktuara. Kjo stėrvitje tregoi se me njė punė tė organizuar e drejtuar me guxim dhe iniciativė janė tė gjitha mundėsitė qė ne tė ballafaqohemi me standardet e NATO-s, tė cilat i prekėm realisht

Eksperiencė mjaft pozitive u arshivua edhe nė Regjimentin Komando, pėr stėrvitjen e ushtarėve aktivė e profesionistė, ku evidentohet pėrgatitja speciale nė kushtet e motit tė ftohtė e tė nxehtė dhe mjaft elementė tė tjerė qė janė tė lidhura me pėrgatitjet qė bėjnė kėto efektiva nė kuadrin e realizimit tė misionit qė ata kanė. Eshtė pikėrisht kjo eksperiencė, e cila ka shėrbyer edhe pėr pėrgatitjen e efektivave tė tjerė tė FT, e sidomos atyre qė janė angazhuar me misione paqeruajtese.

Mbas njė shkėputje tė gjatė, realizimi i stėrvitjes me b1k tė BrK Korēė me rezervistė ishte njė nga tė rejat dhe njėkohesisht arritje e kėtij viti.

Kėtė vit patėm njė pjesėmarrje mė tė madhe nė stėrvitjet e pėrbashkėta me vendet e NATO-s dhe ato partnere, ku pėrfaqėsimi ynė ka qėnė dinjitoz. Kėshtu mund tė pėrmendim stėrvitjen "Adriatik Engagement 05", "Cooperative Engagement 05", " Eagle SAR ", " Bovilla-05", etj., nė tė cilat pati rritje cilėsore tė treguesve, ku janė dalluar efektivat e BrRSH, Regjimentit Komando, b MADM etj.

Elementė tė rinj tė kėtij viti janė dhe hartimi dhe aplikimi i programeve tė reja pėr stėrvitjen kolektive dhe pėr ushtarėt profesionistė, zhvillimi i kursit tė avancuar tė oficerit nė Shkollėn e Trupės tė FT-se, si dhe realizimi i qitjeve me togat 12, 7 mm.

 

Ēfarė mendoni se mbetet prioritare pėr tė ardhmen nė Komandėn e Forcave Tokėsore?

Mbyllja e ketij viti shėnon mbylljen e njė viti kalendarik, por realizimi i detyrave ėshtė nė vazhdimėsi. Eshtė e kuptueshme se disa detyra janė tė natyrės sė pėrhershme tė ushtrisė si, rritja e operacionalitetit nga viti nė vit dhe ruajtja e niveleve tė gatishmėrise, pėrgatitjes sė komandave, shtabeve, kuadrove dhe efektivave, sigurimi i kushteve pėr jetesė e stėrvitje, etj, por FT pėr vitin 2006, nė zbatim tė detyrave tė direktivės sė ministrit tė Mbrojtjes pėr vitin 2006-2010 kanė edhe prioritete dhe objektiva specifike.

Prioritetet dhe objektivat pėr vitin 2006 synojnė krijimin e njė force mė tė vogėl, mė tė aftė, me tė gatshme dhe tė pėrgatitur ushtarakisht pėr mbrojtjen e vendit dhe pėr tė kontribuar nė operacionet paqeruajtėse dhe humanitare. Edhe pėr vitin 2006 do tė vazhdoje puna pėr zhvillimin e personelit, vėnien e stėrvitjes sipas standardeve te NATO -s, mirėmbajtjen e teknikės e armatimit nė pėrdorim, pėrmiresimin e infrastrukturės, si dhe konsolidimin e strukturave tė shtabeve.

Puna e bėrė nė menaxhimin e personelit, do tė pėrmirėsohet dhe pėrsoset mė tej nė tė gjitha aspektet. Sfidė mbetet vazhdimi i punės pėr njė forcė profesioniste

Trajnimi dhe arsimimi edhe pėr kėtė vit ka njė rėndėsi kritike pėr rritjen e profesionalizmit dhe tė gatishmėrisė sė njėsive tė Forcave Tokėsore.

Theksi do tė vihet tek stėrvitja e ushtarit, skuadrės, togės, kompanisė, e cila do tė zgjerohet dhe zhvillohet nė pėrputhje me doktrinėn e re tė stėrvitjes dhe politikat e arsimimit.

Nė pėrputhje me masterplanet e aprovuara, rinovimi i ndėrtesave ekzistuese dhe ndėrtimi i atyre tė reja konsiderohet si njė detyrė shumė e rėndėsishme pėr plotėsimin e nevojave tė forcės. Kjo do tė krijojė kushte mė cilėsore pune, jetese, argėtimi dhe ēlodhjeje nė kohėn e lirė, duke sjellė dhe rritjen e produktivitetit pėr tė gjithė pjesėtarėt e FT. Prioritet, pėr modernizimin e infrastrukturės, do tė vazhdojė tė jetė krijimi i njė numri mė tė vogėl, por mė efiēent dhe modern garnizonesh, pėrmes pėrqėndrimit tė depove dhe ndėrtesave ekzistuese.

 

Intervistoi: Afrim Imaj