Faqe e Redaksisė sė Revistės "Mbrojtja". Kryeredaktor Prof.Dr. Elmaz LECI

 

Qendra e Shtypit, Botimeve dhe Pėrkthimeve Ushtarake

 

DREJTOR:

Ded Kola

tel: 226701/3099

 

Redaksia e  LIBRIT

 

Kryeredaktor:

Mina QIRICI

 

tel: 226701/3099

 

Gazeta USHTRIA

Kryeredaktor:

Bardhyl Gostnishti

 

tel: 226701/3099


 

Revista MBROJTJA

Kryeredaktor:

Prof.Dr. Elmaz Leci

 

tel: 226701/3099



 

Kontributi i Shqipėrisė pėr njė rajon dhe Europė tė sigurt

Nga: Zana XHUKA

Zv/Ministre e Mbrojtjes

Kongresin e Mbrojtjes unė e konsideroj si njė mundėsi tė madhe pėr shprehjen e opinioneve dhe pėr gjetjen e bazave tė pėrbashkėta tė tė kuptuarit, nė veēanti pėr sa i pėrket ēėshtjeve tė sigurisė dhe tė mbrojtjes, prandaj ėshtė njė kėnaqėsi e madhe dhe e ndjej veten tė nderuar tė marr pjesė nė kėtė kongres.

Integrimi nė strukturat Euro-Atlantike tė sigurisė ėshtė njė objektiv fondamental dhe njė zgjidhje strategjike e domosdoshme pėr sigurinė e vetė Shqipėrisė dhe nė njė kontekst mė tė gjerė pėr gjithė rajonin.

Shqipėria e konsideron sigurinė, stabilitetin, zhvillimin, mirėqėnien dhe tė ardhmen e saj kombėtare ngushtėsisht tė lidhur me sigurinė rajonale, europiane dhe atė ndėrkombėtare dhe si rrjedhojė ėshtė e vendosur nė angazhimet e saj pėr pėrmbushjen e standarteve dhe detyrimeve tė kėrkuara tė anėtarėsimit nė NATO dhe BE, duke dhėnė nė kėtė mėnyrė kontributin e saj nė promovimin dhe vendosjen e paqes dhe tė sigurisė nė rajonin e Ballkanit.

 

Shqipėria dhe Forcat e saj tė Armatosura kanė bėrė njė progress tė madh pėrpara nė zhvillimin e koncepteve doktrinore dhe kuadrit tė institucioneve dhe strukturave tė sigurisė dhe dokumenteve strategjike.

Reformat e ndėrmarra nė institucionet dhe strukturat tona tė mbrojtjes janė tėrėsisht tė mbėshtetura nga i gjithė spektri politik dhe nga publiku shqiptar, qė synon transformimin e forcave tė tyre tė armatosura nė njė forcė mė profesionale, tė mirėedukuar, tė mirėpajisur dhe tė mirėtrainuar, duke rritur nivelin e ndėrveprueshmėrisė dhe tė kompatibilitetit, lidhur me dhe, nė pėrmbushje tė standarteve tė NATO-s.

 

Momenti mė i rėndėsishėm, natyrisht dhe arritja mė e rėndėsishme, qė unė do tė dėshiroja ta theksoja fuqimisht, pėr tė cilėn unė personalisht dhe vendi im ndjehet krenar, ėshtė se tashmė Forcat tona tė Armatosura e kanė pėrvijuar atributin dhe funksionin e tyre, nė drejtim tė zgjerimit tė kontributit me trupa speciale nė operacionet e mbėshtetjes sė paqes; duke poseduar tashmė njė eksperiencė dhe aftėsi tė konsiderueshme tė fituar gjatė pjesėmarrjeve tė ngjashme tė mėparshme, si dhe nga stėrvitjet dhe trainimet speciale rajonale dhe ndėrkombėtare, nė tė cilat ajo ėshtė angazhuar; pavarėsisht resurseve tė limituar tė vėna nė dispozicion tė mbrojtjes.

Shqipėria do tė vazhdojė tė kontribojė nė operacionet nė mbėshtetje tė paqes, ( PSO ), nė Irak, Afganistan dhe Bosnjė-Herzegovinė, si dhe nė operacione dhe stėrvitje tė drejtuara nga NATO dhe BE. Shqipėria aktualisht ka 70 ushtarakė nė Althea, mision i drejtuar nga BE, nė Bosnjė- Herzegovinė; 22 ushtarakė nė misionin e drejtuar nga NATO,nė Afganistan dhe rreth 120 tė tjerė nė " Liria e Irakut ", nė Irak.

Shqipėria dhe rajoni i Ballkanit po pėrjetojnė shansin dhe oportunitetin historik pėr tė konstruktuar njė tė ardhme tė pėrbashkėt.

 

Nė kėtė kontekst, ne besojmė se ėshtė i domozdoshėm tė kuptuarit dhe mirė informimi gjenerik dhe realist pėr konceptet e sigurisė dhe tė mbrojtjes, si dhe ai pėrbėhet nga dy dimensione tė ndėrlidhura tė sigurisė: dimensioni i brendshėm i sigurisė dhe ai i jashtėm.

Pėrsa i pėrket dimensionit tė brendshėm tė sigurisė sė Shqipėrisė: unė me kėnaqėsi mund tė pohoj kėtu, se ėshtė bėrė progres drejt rritjes sė nivelit tė sigurisė dhe stabilitetit brenda vendit, e parė kjo nė termat ekonomike, politike, sociale dhe ushtarake.

Dhe, fokusuar nė dimensionin e jashtėm tė sigurisė : Shqipėria e konsideron stabilitetin dhe kooperimin rajonal si tė njė rėndėsie kruēiale pėr krijimin dhe garantimin e klimės sė mirėkuptimit, sigurisė dhe stabilitetit; duke shprehur nė kėtė mėnyrė vendosmėrinė e saj pėr tė luajtur njė rol aktiv nė ruajtjen dhe vendosjen e marrėdhėnieve tė mira me fqinjėt tanė. Shqipėria ėshtė transformuar nga njė vende konsumator nė prodhues tė sigurisė.

 

Megjithėse, Ballkani akoma ka ēėshtje kruēiale tė pazgjidhura, ngjarjet e fundit politike, ardhur si njė rezultante positive e pėrpjekjeve dhe sipėrmarrjeve tė pėrbashkėta rajonale , ndėrkombėtare dhe domestike pėr tė definuar interesat tona tė pėrbashkėta dhe pėr tė gjetur rrugėt dhe mjetet mė tė mira pėr t’u pėrballur dhe pėr t’u harmonizuar me kėto probleme kritike, duket se pėrbėjnė zhvillimet mė domethėnėse tė sotme nė Ballkan.

Pėrveē kėsaj, vektorėt e ndryshėm tė shpejtėsive integruese drejt NATO dhe BE, tė vendeve tė rajonit, si dhe ēėshtje tė tjera si problemet e zhvillimit ekonomik dhe social, krimi i organizuar, trafikimi i qėnieve njerėzore, etj.; janė probleme tė tjera kritike qė ėshtė shumė e nevojshme tė adresohen/ tė gjejnė zgjidhje nga organizatat ndėrkombėtare, politikanėt, diplomatėt, ushtarakėt dhe aktorė tė tjerė kyē vendimmarės; nė mėnyrė realistike dhe nėn njė kėndvėshtrim pozitiv, pėr tė gjetur zgjidhjet e drejta nė interes tė njė gjendjeje permanente sigurie dhe stabiliteti nė rajonin tonė.

 

Tė dy organizmat, si NATO ashtu dhe BE, ndajnė njė vision tė pėrbashkėt pėr tė ardhmen e rajonit tone; njė rajon stabėl, demokratik, i qeverisur nė mėnyrė efiēente dhe i integruar nė strukturat Euro-Atlantike. Bashkimi Europian, si nė vision ashtu dhe nė realitet pėrfaqėsojnė tė njėjtat vlera dhe interesa qė ka dhe vetė Shqipėria.

Lidhur me fushėn ushtarake, pjesėmarrja e Forcave tona tė Armatosura nė inisiativa tė ndryshme rajonale si SEDM, (South East-European Defence Ministerial ), Ministeriali i Europės Juglindore, SEEBRIG-u, Karta e Adriatikut –3, ( Maqedonia, kroacia, Shqipėria ), Adrion, etj., ka pėrforcuar kooperimin rajonal, duke krijuar besim dhe rritur tė kuptuarin reciprok pėr koordinimin e pėrpjekjeve tona tė pėrbashkėta, pėr t’u bėrė tėrėsisht tė integruar nė strukturat Euro-Atlantike.

Shqipėria, nga korriku i vitit 2005, ka marrė lidershipin e Sekretariatit tė SEDM-it, pėr dy vitet nė vijim. Vendimi mė i fundit shumė i rėndėsishėm i vendeve anėtare tė SEDM, dislokimi i shtabit tė SEEBRIG-ut nė Afganistan, nė kuadėr tė ISAF, ėshtė njė outcome/ produkt domethėnės i kėsaj inisiative . Karta e Adriatik –3 ka dėshmuar tė jetė njė pasuri e rėndėsishme rajonale, i cila do tė zgjerojė bashkėpunimin dhe benifitet, duke na ndihmuar tė pėrfytyrojmė njė tė ardhme tė pėrbashkėt dhe tė krijojmė njė ambjent bashkėpunimi, besimi dhe mirėkuptimi reciprok ndėrmjet ministrive tė mbrojtjes, qeverive dhe vendeve tona.

Shqipėria ka dislokuar njė pjesė tė togės mjekėsore, nė kuadėr tė misionit tė ISAF, nė Afganistan, nė kuadėr tė A-3.

Shqipėria, gjithashtu, ka bėrė njė progress tė madh nė fushėn e demilitarizimit, duke shkatėruar njė sasi tė konsiderueshme tė municionit tė tepėrt, armatimit, tankseve, mjeteve tė transportit, si dhe ka ndėrtuar njė uzinė demilitarizimi.

Shqipėria, si njė vend aspirant i NATO-s, ka objektiva tė qarta pėr tė progresuar mė tej nė fushat politike, ekonomike, tė mbrojtjes, legjislative dhe tė sigurisė sė informacionit, pėr tė plotėsuar pritjet e NATO-s.

Njė kontribut esencial i Shqipėrisė, pėr sigurimin e paqes dhe stabilitetit, padyshim qė ėshtė forcimi i shtetit ligjor, i institucioneve dhe standarteve demokratike. Zgjedhjet e fundit parlamentare u zhvilluan normalisht, duke u pasuar nga njė transferim paqėsor i pushtetit, e cila ėshtė konsideruar si njė shenjė e qartė e maturitetit dhe rritjes politike. Qeveria e re ėshtė tėrėsisht e angazhuar nė pėrmbushjen dhe respektimin e tė gjitha standarteve tė nevojshme pėr integrimin e plotė tė Shqipėrisė nė strukturat Euro-Atlantike, sa mė shpejt tė jetė e mundur.

Unė pėrfitoj nga njė ngjarje kaq e rėndėsishme dhe do tė dėshiroja tė shpreh mirėnjohjen pėr ndihmėn dhe mbėshtetjen e pamasė qė i ėshtė dhėnė vendit tim nga vendet anėtare tė NATO-s, aleatėt e saj dhe vendet europiane dhe bazuar nė eksperiencėn, njohuritė dhe informacionin qė ne kemi fituar deri mė tani, ne jemi plotėsisht tė bindur se rruga jonė drejt njė suksesi real ėshtė pėrmes zgjerimit tė transparencės, bashkėpunimit dhe integrimit.

 

Mbajtur nė nė Kongresin e 4-tė tė Mbrojtjes Europiane,

Berlin, 28 nėntor 2005.