Bisedë me Luan Liçaj, përfaqësuesi shqiptarë në komandën e Eufor Tchad-RCA

Tetëdhjetë ditë në N’Djamena, pjesë e misionit ‘Eufor Tchad-RCA’

Nga Afrim Imaj

“Ju lumtë komandove shqiptare!” Më shumë se vlerësim për shërbimin në zonën e largët, “nota” e krerëve të misionit Eufor Tchad-RCA për beretkaltrit tanë në N’Djamena është vlerësim për kontributin e FA-së për paqen dhe sigurinë. Në zonën në konflikt në kontinentin e Afrikës nënkolonel Luan Liçës, i është besuar detyra e përfaqësuesit shqiptar në komandën e Eufor Tchad-RCA, ndërkohë që i duhet të ndjekë edhe ecurinë e kontigjnetit të paqeruajtësve tanë, të cilët prej 80 ditësh vazhdojnë të shërbejë aty. Gjatë një bisede telefonike, ai pohoi për revistën “Mbrojtja”, se efektivi i paqeruajtësve shqiptarë në Çad përbëhet nga: tetë oficerë, njëzet e katër nënoficerë dhe tridhjetë ushtarë profesionistë, të cilët janë inkuadruar me kontingjentin francez dhe komandohen nga gjenerali irlandez Patrick Nash. “Që ditën e parë, u shpreh nënkolonel Liçaj, komandot shqiptare kanë marrë detyrën e ruajtjes së bazës ushtarake të Komandës Evropiane në N’Djamena, ndërkohë që janë duke kryer shërbime të tjera si: patrullim, shpërndarje ndihmash humanitare etj”. Ushtaraku shqiptar që është vendosur në shtabin e Eufor Tchad-RCA ndjehet mirë që deri tani gjithçka ka rrjedhur normalisht dhe shërbimi i vartësve të tij është vlerësuar shumë mirë nga eprorët e lartë të misionit aty.. Teksa përshkruan situatën e rënduar nga kriza në Çad, ai thotë se është e njëjta me atë të vëndit tonë në vitin ‘97. Pjesa më kritike për të mbetet zona verilindore në kufij me Sudanin, ku operojnë trupat polake e irlandeze, por rastet e përballjeve me rebelë e banda plaçkitese ka në gjithë territorin...

Zoti nënkolonel! Fillimisht diçka për gjendjen e kontingjentit shqiptar në Çad...
Çdo gjë ecën normalisht. Të gjithë janë mirë me shëndet. Deri tani nuk kemi pasur asnjë shqetësim...
Cilat janë detyrat e paqeruajtësve tanë në misionin evropian EUFOR Tchad & RCA?
U bënë rreth 80 ditë që kotigjenti ynë shërben në përbërje të misionit të Bashkimit Evropian EUFOR Tchad & RCA, në mbështetje të ndihmës humanitare për zgjidhjen e krizës në këtë zonë të largët. Jemi vendosur në N’Djamena, në pjesën verilindore të kryeqytetit të Çadit. Trupës tonë fillimisht i është dashur të përballojë vështirësitë e mjedisit të panjohur me temperatura shumë të larta dhe praninë e jashtëzakonshme të mushkonjave. Po kjo vetëm ditët e para. Shumë shpejt komandot u integruan në rrjedhën e detyrat e caktuara.
Cila është detyra që kryejnë në Çad komandot shqiptare?
Detyra kryesore ka të bëjë me sigurimin dhe ruajtjen e bazës “Evropa”. Këtë detyrë e komunikoi që ditën e parë vetë komandanti i forcës se misionit Eufor Çad & RCA, Gjeneral Jean Philippe GANASCIA...
Çfarë përfaqëson kampi “Evropa” në Çad?
Kampi “Evropa-N’Djamena” është një qytezë e tërë, në të cilin është vendosur komanda dhe Shtabi i Mbështetjes, një batalion logjistik dhe elementet e mbështetjes kombëtare të shteteve pjesëmarrëse në mision. Ndërkaq, ai shërben si pikë përshtatje dhe tranziti për efektivat pjesëmarrëse. Është i ndërtuar në mënyrë të tillë për të siguruar kushte normale për 600 persona dhe një mjedis të rezervuar për personelin e misionit MINURCAT të OKB-së. E tërë infrastruktura e kampit është vendosur në çadra me ajër të kondicionuar. Komandot dhe strukturat speciale janë sistemuar në kontenjerë të veçantë. Vendi ku është ndërtuar kampi është në një zonë pak më të lartë dhe i ekspozuar plotësisht nga dielli. Trupa jonë që zëvendësoi në detyrën e ruajtjes dhe sigurisë së kampit “Evropa” kontingjentin suedez, deri tani ka marrë vlerësime të mira nga komanda dhe eprorët e lartë të misionit. Për gjatë 24 orëve efektivi kryen shërbim me roje të palëvizshme dhe patrulla vëzhgimi jashtë dhe brenda kampit. Po ashtu, trupa jonë garanton ruajtjen e bazës logjistike “SOTEC” dhe sigurimin e shtabit dhe komandës së Mbështetjes.
A patrullojnë në qytet komandot shqiptare?
Detyrë parësore është ruajtja dhe siguria e bazës në N’Djamena Camp Evropa dhe sigurimi i bazës logjistike SOTEC, 300 metra në perëndim të saj. Në të njëjtën kohë vazhdojmë shërbimet në vendroje sipas grafikëve, patrullimin me automjete në perimetrin e jashtëm të bazës, shoqërim konvoji dhe shoqërim personalitetesh që vijnë për vizitë në bazë. Ndërkaq, efektivi i koalicionit vazhdon identifikimin dhe pastrimin e zonave të minuara nga rebelët, të cilët vazhdojnë rigrupimin në pjesën lindore dhe verilindore të Çadit...
Diçka për situatën aktuale në Çad dhe disa nga rreziqet e ekspozuara aty...
Për ne shqiptarët, Çadi ka pamjen e Shqipërisë së pranverës së ‘97-ës. Është gati e njëjta gjendje, si ajo që përjetuam në atë vit të mbrapsht. Destabilizim total, kolaps shtetëror, banditizëm kriminal, maska, plaçkitje, terrorizëm, përplasje rivalësh etj. Më e rëndë paraqitet gjendja në kufirin me Sudanin, në verilindje të Çadit, ku grupet rebele dita-ditës përshkallëzojnë goditjet ndaj përkrahësve të presidentit dhe ushtrisë vendase. Janë banda të armatosura dhe të mirëstërvitura, të pajisura me një infrastrukturë të sofistikuar. E veçanta në përballjen me to është vështirësia e identifikimit, pasi siç na thonë kolegët polakë e irlandezë që shërbejnë aty, këto grupe lëvizin me të njëjtat makina si ato të ushtrisë zyrtare, mbajnë të njëjtën uniformë dhe godasin me të njëjtat armatime. Sidoqoftë, rrethi i veprimtarisë së tyre sa vjen e ngushtohet, ndërkohë që çdo ditë trupat paqeruajtëse janë duke prangosur me dhjetra terroristë...

Cila është përbërja e kontingjentit shqiptar në Çad?
Përveç meje që jam vendosur në shtabin qëndror të operacioneve, në të bëjnë pjesë tetë oficerë, njëzetekatër nënoficerë dhe tridhjetë ushtarë profesionistë, që kanë gati 80 ditë që shërbejnë si pjesë e operacionit “Eufor Tchad-RCA”, në përbërje të trupave franceze, të komanduara nga gjenerali irlandez Patrick Nash. Të gjithë deri tani u janë përgjigjur detyrave me përkushtim e profesionalizëm. Fakti që pjesa më e madhe e tyre kanë qenë në disa misione jashtë shtetit si në Mosul e Afganistan, ka qenë një avantazh i mirë në përpjekjet për përballimin e vështirësive me të cilat ne ballafaqohemi përditë. Sidoqoftë, vlen të veçoj për një shërbim shembullor kuadrot e ushtarët Isuf Bami, Xhevat Maloku, Fatos Sulejmani, Xhelil Meta, Ilir Rapdishti, Artur Kullojka, Sajmir Kanani, Erlin Hysa, Vasil Tafa etj.
Diçka për marrëdhëniet me ushtarakët e shteteve të tjera që janë në këtë mision...
Trupat tona janë integruar në mënyrë të shkëlqyer në komunitetin shumëkombësh të pjesëmarrësve në operacion. Jo vetëm gjatë shërbimit të përbashkët, por edhe në kohën e lirë, ata kanë ditur të ofrojnë miqësinë e sinqertë dhe shpeshherë të ndajnë kënaqësinë e tavolinës me kolegët e tyre spanjollë, francezë, belgë, austriakë e suedezë. Në bashkëbisedimet e përditshme shkëmbehen mendime e përvoja të ndryshme, por edhe informacione të shumta për historinë, kulturën dhe traditat e vendeve respektive.

“EUFOR TCHAD”, misioni i Bashkimit Evropian në Afrikën Qendrore

“EUFOR Tchad/RCA” është mision ndërlidhës, i cili koordinon prezencën multidimensionale të OKB-së në Çadin Lindor dhe verilindje të RCA për të rritur sigurinë në këto rajone. Objekt i tij është mbrojtja e civilëve nga rreziku, veçanërisht e refugjatëve dhe personave të shpërngulur; shpërndarja e ndihmave humanitare dhe sigurimi i lëvizjes së lirë të personelit humanitar, ruajtja e personelit të OKB-së, ambjenteve, instalimeve pajisjeve dhe sigurimi i lëvizjes së lirë të stafit të personelit që ka lidhje me OKB-në EUFOR Tchad/RCA është një operacion në të cilin marrin pjesë 3.700 trupa, të 14 vendeve, 18 shtete në teatrin e operacionit dhe 22 të tjerë pjesëmarrës në komandën operacionale. Është ky operacioni ushtarak më shumë kombësh i kryer deri tani në Afrikë nga Bashkimi Evropian. Komanda e Operacionit i është besuar Gjeneralleitnant Patrick Nash, nga Irlanda me vendkomandë në Mont Valerin, Francë. komandant i Forcës në Terren është gjenbrigade Jean-Philippe GANASCIA nga Franca, me vendkomandë të dislokuar në Abeche, në lindje të Çadit. Misioni përveç vendkomandës së përparuar në Abeche dhe vendkomandës së prapavijës të vendosur në kamp “Europa” ka dhe tre batalione shumëkombëshe të dislokuara në pjesën lindore të Çadit, të cilat janë batalioni i veriut, i dislokuar në Iriba dhe i komanduar nga Polonia, batalioni i qendrës i vendosur në Farchana me komandë franceze dhe batalioni i jugut në Goz Beida me komandë irlandeze.