Çfarë duhet ndryshuar në arsimimin ushtarak

Nga nën/kolonel Ahmet LEKA

Ashtu siç është deklaruar edhe nga autoritetet me te larta të Ministrisë së Mbrojtjes, gjatë vitit 2010, do të realizohet procesi i organizimit të Forcave të Armatosura për të arritur efikasitetin maksimal dhe do të vazhdohet me transformimin e metodave dhe procedurave të punës, të cilat do të na mundësojnë të operojmë me vendet partnere në një nivel më të lartë efikasiteti. Ndërsa e bëjmë këtë, gjithashtu do të modifikojmë mënyrën se si forcat tona arsimohen dhe stërviten, duke i dhënë komandantëve vartës më shumë fleksibilitet për të organizuar stërvitjen e njësive të tyre dhe duke pritur më shumë prej tyre përsa i përket efikasitetit dhe kreativitetit. Në procesin e ristrukturimit një rëndësi te veçantë merr konsolidimi dhe zhvillimi i sistemit të arsimimit. Implementimi i strukturës së re, domosdo, do të shtrojë detyrën imediate të rritjes cilësore të procesit të arsimimit, trajnimit dhe stërvitjes. Doktrina e Arsimimit dhe Stërvitje përcakton se: "Qëllimi i sistemit të arsimimit ushtarak është të prodhojë një trupë drejtuesish të përshtatshëm dhe që të mendojnë në mënyrë kritike, si oficerë dhe nënoficerë, të cilët të kenë vlerat e duhura, atributet dhe aftësitë për të kryer siç duhet detyrat e tyre dhe që t'i shërbejnë kombit". Nisur nga ky përcaktim, fokusi i të gjithë procesit të arsimimit në institucionet arsimore, do të jetë sigurimi i një trupe drejtuesish oficerë e nënoficerë të aftë për të drejtuar Forcat e Armatosura në të gjitha veprimtaritë e mundshme. Këta drejtues duhet të aftësohen të veprojnë me efektivitet në ekip, duke siguruar që këto ekipe të jenë plotësisht të afta të marrin pjesë dhe të mbështesin operacionet e përbashkëta e shumëkombëshe, në mjedisin e një ndryshimi teknologjik dhe organizativ të shpejtë dhe të vazhdueshëm. Në këtë aspekt do te synohet përsosja e mëtejshme e sistemit të arsimim-stërvitjes, sipas modeleve të përparuara të NATO-s, për të siguruar arritjen e objektivit madhor të një force tërësisht profesioniste, brenda vitit 2010. Përgatitja e një strategjie afatgjatë, për procesin e rekrutimit dhe përgatitjes së oficerëve të rinj për FA dhe krahas kësaj; adaptimi i një sistemi ligjor modern do të jetë një nga drejtimet kryesore të punës, gjatë këtij viti. Reformimi i këtij procesi do të duhet të realizohet në përshtatje me stadin në të cilin do të kalojnë FA dhe me mundësitë ekonomike e financiare të FA. Transformimi i Universitetit Ushtarak "Skënderbej", në Akademi Ushtarake të Përgatitjes së Kandidatëve për Oficer me kohë akademike 1 vjeçare, do të kërkojë nga ne, koncept të ri, filozofi të re dhe në fund një pakete të plotë të "kurrikulës" me qëllim, fillimin e kursit të parë, të kësaj Akademie, në shtatorin e vitit 2010. Një fushë e rëndësishme e veprimtarisë për të ardhmen do të jetë konsolidimi i mëtejshëm i arsimit profesional ushtarak, nëpërmjet zhvillimit të mëtejshëm të programeve nga Akademia e Mbrojtjes "Spiro Moisiu". Rishikimi, konsolidimi dhe njehsimi i programit të Kursit të Lartë të Oficerit me atë të vendeve të NATO, ku në përfundim të tij të përfshihet dhe sigurohet dhënia e gradës "master" në fushën e Sigurisë dhe Mbrojtjes. Gjithashtu, studimet e avancuara për grada shkencore do të synojnë dhënien e një kontributi cilësor nga personeli ushtarak e civil, në fushën e Sigurisë dhe të Mbrojtjes. Programi i temave të ofruara të përzgjidhen sipas nevojave të FA dhe t'i paraprijnë zhvillimeve në FA dhe problemeve të Mbrojtjes dhe Sigurisë së vendit. Viti 2010, do të shënojë rritjen, konsolidimin dhe zgjerimin e mëtejshëm të Kursit të Lartë të Sigurisë dhe i Mbrojtjes (KLSM), mbi bazën e përvojës së fituar duke synuar kthimin e tij në një kurs ndërkombëtar të përhershëm, me pjesëmarrjen nga vende të rajonit e më gjerë. Bazuar në plotësimin e nevojave të Forcave të Armatosura në fushat bazë të veprimtarisë së shtabeve, nevojës së shtetit të ri të Kosovës për kualifikim të oficerëve të shtabit dhe kërkesave te shtruara edhe në Konferencën e Dytë të Inegrimit të plotë të Shqipërisë në NATO, mbajtur në Tiranë 28-29 shtator 2009, objektiv kryesor për vitin 2010, do të jetë hapja e kurseve funksionalë në AM dhe SHT, me qëllim trajnimin dhe përgatitjen e kontingjenteve të caktuara të oficerëve në fushat S1-S6, G1-G6 apo J1-J6. Gjithashtu, synim tjetër i zhvillimit të këtyre kurseve është përgatitja e personelit për misionet e mbështetjes së paqes, si dhe të civilëve nga organizatat qeveritare dhe joqeveritare, që janë në konsideratë për të shërbyer, duke synuar që në të ardhmen të kthehen në kurse të njohura nga NATO dhe të shërbejnë edhe për vendet e rajonit. Kurset dhe kualifikimet ushtarake jashtë shtetit do të vazhdojnë të jenë bashkudhëtare në rrugët e përgatitjes profesionale të efektivave të FA, duke synuar thithjen e plotë të përvojave e praktikave të vendeve ku realizohet arsimimi. Prioritet do të jetë kualifikimi i personelit në mënyrë që të sigurohet aftësimi i tyre në ato specialitete ku FA janë defiçitare. Arsimimi dhe trajnimi i nënoficerëve do të vazhdojë nëpërmjet konsolidimit të mëtejshëm të tij, kurrikulave dhe të gjithë infrastrukturës mbështetëse, me qëllim rritjen e tyre profesionale dhe forcimin e piramidës së hierarkisë së tyre, duke synuar rritjen e nivelit operacional dhe stërvitor të FA. Programet arsimore dhe trajnuese për nënoficerët në Akademinë e Nënoficerëve dhe Shkollën e Trupës do të synojnë përgatitjen e drejtuesve, zhvillimin e mëtejshëm të aftësive profesionale dhe rritjen intelektuale të tyre. Procesi arsimor do t'i përgjigjet kërkesave të strukturave të Forcave të Armatosura për këtë trupë. Në këtë aspekt rëndësi do t'i kushtohet realizimit të një pjese të madhe të kurseve, nëpërmjet Ekipeve Trajnuese të Lëvizshëm (ETL). Akademia e Nënoficerëve, si një nga institucionet kryesore të arsimimit e stërvitjes, sfidë kryesore të integrimit, në kuadrin e një "Forcë profesioniste-2010", do të ketë konsolidimin e përmirësimin e vazhdueshëm dhe të mëtejshëm të programeve mësimore dhe kurrikulave, për të gjithë hierarkinë e strukturës së kurseve që zhvillohen në ANO, krijimit hap pas hapi të trupës mësimëdhënëse, drejtuese e komanduese, vetëm me nënoficerët në përputhje me standardet e ushtrive euro-atllantike dhe vizioni 2020 të zhvillimit të forcës. Gjatë vitit 2010, do të vazhdojë reformimi strukturor dhe programor i Shkollës së Trupës, duke riformuluar dhe përmirësuar misionin dhe përgjegjësitë e saj. SHT duhet të përgatisë dhe miratojë "Strategjinë e zhvillimit në vite të saj, për të siguruar përgatitjen e vijueshme dhe cilësore të personelit (oficer, nënoficer, UP dhe civilë) të FA". Praktika e zhvilluar deri tani të çohet më tej duke siguruar arritjen e standardeve të kërkuara dhe në përputhje me detyrat e shtruara në këtë drejtim. Planëzimi e realizimi i kurseve speciale për arsimimin dhe kualifikimin e personelit civil, që punon në administratën e mbrojtjes, në bazë të rangut dhe pozicionit të tyre do të jetë një risi për vitin 2010. Planëzimin, koordinimin dhe inkurajimin e metodave e programeve të reja më efikase për arsimimin dhe stërvitjen e të gjitha burimeve njerëzore që punojnë në administratën e Mbrojtjes. Një fushë tjetër tepër e rëndësishme do të jetë për të ardhmen zbatimi i koncepteve doktrinare dhe të standardeve, duke siguruar aplikimin me sukses të Doktrinës së Përbashkët (DPU-10), Doktrinës së Arsimimit dhe Stërvitjes (MP-3-4) dhe manualeve të tjera të njëvlershme e ndërvepruese, si dhe ato të NATO-s. Krijimi i sistemit të zhvillimit të doktrinës, duke krijuar arkitekturën doktrinare të FASH, duke i dhënë prioritet zhvillimit të doktrinës, me qëllim mbështetjen me të gjitha doktrinat që janë të përpuethshme me ato të NATO-s dhe brenda standardeve të FASH. Në planifikimin e botimeve për vitin 2010-2011, një vend të veçantë do të zërë hartimi dhe publikimi i koncepteve, manualeve dhe doktrinave, që mbështesin dhe lidhen drejtpërsëdrejti me Objektivat e Forcës 2008-2014. Gjuha operacionale është një element shumë i rëndësishëm i ndërveprimit në operacionet e "përbashkëta" dhe "Joint". Në kushtet e të qenit anëtar i plotë i NATO-s, vendi ynë do të vazhdojë në mënyrë permanente të kontribuojë nëpërmjet kontigjenteve tona në misionet e Mbështetjes së Operacioneve Luftarake ose Joluftarake. Në këtë kuadër, synim tjetër i vazhdueshëm mbetet trajnimi në gjuhën e huaj e të gjithë personelit, të aftë të për të realizuar detyrat në shtabet ndërkombëtare dhe misionet e ngarkuara në Mbështetje të Paqes. Institucionet arsimore ushtarake çdo ditë e më shumë po shtojnë kapacitetet intelektuale për të qenë institucionet bazë të promovimit, zhvillimit dhe konsolidimit të vlerave civile dhe ushtarake nëpërmjet zhvillimit të koncepteve bashkëkohore të arsimimit dhe kërkimit shkencor, për krijimin e një oficeri me dimensione të reja profesionale, për krijimin e standardeve etike e morale të qëndrueshme, për modernizimin e Forcave të Armatosura dhe bërjen e tyre sa më të dashura për shoqërinë civile. Këto institucione synojnë që oficeri i ri të pajiset me një kulturë të gjerë universale: ai mund të jetë përkthyes, mund të mësojë shumë shpejt një gjuhë të huaj, mund të pikturojë, mund të studiojë matematikë, ekonomi, mund të luajë instrumente muzikore, mund të mbrojë doktoraturë, të hyjë në ekspeditë, të zbresë ngarkuar malit, me fjalë të tjera mund të bëjë një sërë punësh mendore e fizike. Të gjitha këto nuk janë gjëra që duhen bërë patjetër, por si mundësi që t'i jep sistemi qeverisës demokratik dhe si mundësi të arritshme nga ushtaraku. Ushtaraku me profesionin e tij, për shoqëritë, ka qenë i ndryshëm në kohë të ndryshme. Ai është parë në njëmijë mënyra të ndryshme, sepse ai është një dukuri e pashmangshme në shoqërinë njerëzore. Zhvillimet e shpejta të FASH në rrugën integrimit të plotë në Aleancën Euro-atlantike, diktojnë konsolidimin dhe përsosjen e sistemit arsimor të integruar, duke i dhënë këtij impute dhe vlera të reja në funksion të krijimit të përvojave dhe realiteteve të reja, për garantimin e forcimit të vazhdueshëm të një shoqërie të qëndrueshme, demokratike dhe paqësore.