Fjala e ministres së Mbrojtjes, Znj. Mimi Kodheli në seminarin “Inteligjenca dhe Demokracia”

Shkëlqesia Juaj Ambasador Arvizu,
Të nderuar profesorë të Shkollës Pasuniversitare të Detarisë,
Të nderuar deputetë të Kuvendit të Shqipërisë,
I nderuar zoti shef i Shtabit të Përgjithshëm të FA,
Të nderuar pjesëmarrës,
Zonja dhe zotërinj,

Është kënaqësi për mua, t’ju uroj sot mirëseardhjen, në seminarin “Inteligjenca dhe Demokracia", i pari në serinë e tre seminareve, në të cilin marrin pjesë edhe përfaqësues të institucioneve të tjera, përveç Ministrisë së Mbrojtjes.

Së pari, përfitoj  nga rasti t’ju falënderoj ju Major Mitchell dhe stafin e Zyrës së Bashkëpunimit Ushtarak (ODC) për çdo gjë që keni bërë në përgatitje të këtij seminari dhe në mënyrë të veçantë, dukë bërë të mundur të sillni mes nesh një grup të shkëlqyer ekspertësh të fushës, të cilët ja kanë dedikuar pjesën më të madhe të karrierës së tyre çështjeve që i përkasin inteligjencës dhe demokracisë.

Është kënaqësi të kemi sot mes nesh:

1.    Profesor James J. Wirtz, Dekan i Fakultetit të Studimeve Ndërkombëtare dhe njëkohësisht Profesor në Departamentin e Çështjeve të Sigurisë Kombëtare
2.    Scott Jasper, i cili është lektor në Shkollën Pasuniversitare të Detarisë, në Qendrën për Marrëdhënie Civile-Ushtarake si dhe në Departamentin e Çështjeve të Sigurisë Kombëtare, dhe
3.    Florina Cristina (Kris) Matei, e cila duke qenë rumune nga origjina, është thirrur, me sa duket, për t’i dhënë pak aromë rajonale këtij ekipi të mrekullueshëm.

Të tre lektorët kanë një eksperiencë të gjatë në fushën e inteligjencës, demokracisë dhe marrëdhënieve civile-ushtarake. Që të tre kanë bërë një punë të gjerë kërkimore, si dhe janë autorë të një sërë artikujsh shkencorë dhe librash në fushat e mësipërme.

Do t’ju këshilloja të njiheshit më në detaje me CV e tyre, të cilat i keni pjesë të dosjeve tuaja si pjesëmarrës në këtë seminar.

Profesor Wirtz, kapiten Jasper and Chris, ju faleminderit shumë që jeni sot këtu, duke na dhënë mundësinë të ndani  me pjesëmarrësit në këtë seminar, eksperiencën dhe opinionet tuaja për çështje që kanë të bëjnë me “Inteligjencën dhe Demokracinë”.

Kam, po ashtu kënaqësinë të nënvizoj faktin, se në seminarin e sotëm marrin pjesë edhe deputetë të nderuar të Kuvendit të Shqipërisë.

Ju faleminderit, të nderuar kolegë, jo vetëm për kohën që i kushtoni këtij seminari, por edhe për standardin që i jepni një eventi të tillë, i cili, jam e sigurt, është një mundësi për të gjithë pjesëmarrësit të njihen dhe trajtojnë një çështje kaq të rëndësishme dhe sensitive, siç është ajo e marrëdhënies midis Inteligjencës dhe Demokracisë.

Po ashtu, dëshiroj të shtoj se ky seminar vjen në kohën e duhur. Ndërkohë që në Shqipëri është duke u zhvilluar një debat mbi çështje që i përkasin inteligjencës, apo të lidhura me të, jam e bindur se prezantimet e ekspertëve mbi rolin e inteligjencës në demokraci, bashkëpunimin në fushën e shërbimeve të inteligjencës, rritjen e mëtejshme të profesionalizmit në fushën e inteligjencës në një vend demokratik, si edhe prezantimet mbi rastet studimore, do t’ju japin mundësinë ju pjesëmarrësve të krijoni një ide apo opinion më të qartë mbi këto çështje.

Në këtë kontekst, do t’ju rekomandoja me forcë, të merrni sa më shumë nga ky seminar. Mendoj se keni shumë se çfarë të mësoni dhe të merrni me vete nga ky seminar.

Sikurse e dimë të gjithë, inteligjenca, apo e thënë ndryshe si mbledhja, përpunimi dhe shpërndarja e informacionit  në përputhje me nevojat e qeverisë, është një mjet shumë i rëndësishëm, jo vetëm sa i takon sigurimit të informacionit adekuat dhe të saktë, por edhe analizës së shëndoshë dhe të besueshme, për politikë-bërësit dhe vendimmarrësit, duke ndihmuar këta të fundit, në formulimin e qëndrimeve të drejta dhe të mirëbazuara, sa i takon çështjeve që kanë të bëjnë me sigurinë e brendshme dhe të jashtme, mbrojtjes kombëtare dhe marrëdhënieve ndërkombëtare.

E thënë kështu, shërbimet e inteligjencës janë të një rëndësie të veçantë për shtetin, në funksion të mbrojtjes së sigurisë dhe interesave kombëtare. Ashtu si edhe në sektorë të tjerë, shërbimet e inteligjencës janë një sektor nga i cili qytetarët presin efiçencë dhe efektivitet.

Megjithatë, ky është një sektor, i cili duhet të ketë kontroll dhe mbikëqyrje efektive, që në një shoqëri demokratike duhet të realizohet në mënyrë të tillë, e cila të mund të sigurojë një balancë midis sigurisë dhe interesave kolektive nga njëra anë dhe të drejtave dhe lirive të individit nga ana tjetër.

Disa mund të mendojnë se “Demokracia dhe Inteligjenca” vështirë së qëndrojnë bashkë. Ndërsa flasim për “demokraci” menjëherë mendojmë për të qenurit të hapur sa i takon mënyrës së shprehjes dhe debatit, si dhe shkëmbimit apo qarkullimit të lirë të informacionit.

Kur flasim për “shërbime të inteligjencës” ne menjëherë na shkon mendja tek “sekreti”. Kështu që sfida kryesore që shfaqet, apo që kërkon zgjidhje, është si t’i orientojmë që shërbimet apo organizmat që merren më inteligjencën të respektojnë sistemin demokratik.

Kësisoj, në një shtet demokratik, duhet të gjendet një balancë, ndryshe “trade off” midis këtyre dy tendencave ndarëse, apo, që shkojnë në kahe të ndryshme, në se mund të shprehem kështu (“diverging interests”). Dhe kjo gjë, duhet bërë në mënyrë ligjore dhe korrekte.

Kjo gjë nënkupton një vendimmarrje të ndërgjegjësuar për atë çka është e lejuar dhe çka nuk është e tillë. Në këtë kontekst, qeveria duhet të parashtrojë apo përcaktojë parimet ligjore lidhur me atë çka është e lejueshme, e pranueshme dhe të sigurojë që këto parime të respektohen nga shërbimet e inteligjencës.

Ministria e Mbrojtjes është tashmë në proces të rishikimit të kornizës ligjore, sa i takon shërbimeve të inteligjencës së mbrojtjes, me synim përmirësimin e punës dhe aktivitetit të Agjencisë, qartësimit të aktivitetit të saj informues, në përputhje dhe harmoni me legjislacionin kombëtar.

Ligji i ri bazohet tërësisht në filozofinë e krijimit të një institucioni funksional të një vendi anëtar të NATO-s, i cili operon në respekt të plotë të ligjit, në respekt të plotë të parimeve të objektivitetit, paanësisë politike, në respekt të lirive dhe të drejtave themelore të njeriut, në respekt të parimit të menaxhimit dhe kontrollit të centralizuar, bashkëpunimit ndër institucional, sigurisë së informacionit dhe së fundi në respekt të parimit të përgjegjësisë.

Në përfundim, dëshiroj t’ju falënderoj edhe një herë ju pjesëmarrësve në seminar dhe siç e përmenda më sipër, të theksoj se do të keni vërtet se çfarë të merrni nga ky seminar dhe nga eksperienca e lektorëve të nderuar.

Në të njëjtën kohë, edhe ju me eksperiencën tuaj, me aktivizimin tuaj do të kontribuoni në një seminar aktiv dhe të suksesshëm.

Dua të falënderoj edhe një herë miqtë e ardhur nga Shtetet e Bashkuara, t’ju uroj atyre qëndrim të këndshëm në Tiranë dhe ti ftoj të eksplorojnë bukurinë e kryeqytetit tonë.  

Ju faleminderit.