Intervistë e ministrit të Mbrojtjes Pirro Vengu me Björn Stritzel në Konferencën e Sigurisë së Mynihut, e publikuar në portalin “Euractiv”

e hënë, 16 shkurt 2026 15:17

Ministri i Mbrojtjes i Shqipërisë, Pirro Vengu, argumenton se Ballkani Perëndimor është një pjesë qendrore e arkitekturës së sigurisë së Europës.

“Rajoni ynë nuk është periferia e sigurisë evropiane, por pjesë e sistemit të saj nervor” - i tha Vengu Euractiv në margjinat e Konferencës së Sigurisë në Mynih, - “Ajo që ndodh këtu ka jehonë në të gjithë kontinentin.”

Rajoni vijon të përballet me kërcënime hibride dhe kibernetike, dezinformim dhe ndikime të jashtme, shpjegoi ai. Këto rreziqe nuk janë abstrakte, por mjete të projektuara për të gërryer institucionet dhe për të fragmentuar shoqëritë, shtoi ai. Në këtë kontekst, përgjigja e Shqipërisë është linjëzimi i plotë me politikën e jashtme dhe të sigurisë së BE dhe zbatimi i reformave të rekomanduara. Tirana, theksoi ai, kontribuon me trupa si në misionet e NATO, ashtu edhe në ato të udhëhequra nga BE në të gjithë rajonin.

I pyetur nëse Shqipëria do të kërkonte akses në kreditë prej 150 miliardë eurosh të instrumentit Security Action for Europe (SAFE), nëse bisedimet e anëtarësimit në BE përshpejtohen, Vengu ritheksoi se Shqipëria është tashmë një aleate e NATO, plotësisht e ndërveprueshme dhe e angazhuar operacionalisht. Anëtarësimi në BE do ta konsolidonte më tej profilin e Mbrojtes së vendit.

SAFE është një nismë e BE me vlerë 150 miliardë euro, që ofron kredi me interes të ulët për shtetet anëtare për investime në prodhimin industrial të Mbrojtjes dhe në prokurime të përbashkëta.

“Para më shumë se një viti, ne nënshkruam një Partneritet të ri për Sigurinë dhe Mbrojtjen me BE. Ne punojmë ngushtë me Agjencinë Evropiane të Mbrojtjes. Përfitojmë nga Mekanizmi Evropian i Paqes. Megjithatë, mbetemi jashtë financimit SAFE”, - tha ai.

“Është e rëndësishme të kuptohet se për aleatë më modestë, nevojiten mekanizma financimi afatgjatë për të konkretizuar projekte të përbashkëta, si dhe për të integruar industrinë tonë të mbrojtjes në zinxhirin evropian të furnizimit”, - shtoi ai.

Në këtë kuptim, zgjerimi i BE-së drejt Europës Juglindore ka të bëjë po aq me koherencën dhe vendosmërinë gjeopolitike të vetë BE-së, sa edhe me standardet evropiane në vendet kandidate. Shqipëria synon të anëtarësohet në BE deri në vitin 2030.

“Është e vetëkuptueshme që ne duam të jemi një vlerë e shtuar, një hallkë e fortë në zinxhirin evropian”, - tha Vengu.

Industria e Mbrojtjes dhe mësimet nga Ukraina: Sa i përket mësimeve nga lufta në Ukrainë, Vengu theksoi se “shpejtësia dhe masa kanë marrë sërish rëndësi” në inovacion, kapacitetet prodhuese, logjistikë dhe rezerva.

“Tashmë është e qartë për të gjithë se shkurajimi pa zinxhirë të fortë furnizimi është një iluzion. Së dyti: qëndrueshmëria (resilience) është fillimisht një detyrë kombëtare përpara se të jetë përgjegjësi aleate. Gatishmëria e një vendi nuk mund të delegohet”, - tha ai.

Shqipëria, premtoi ai, po ringjall segmente të fjetura të industrisë së mbrojtjes, po forcon korridoret logjistike dhe po përmirëson portet dhe infrastrukturën e ndërlidhjes.

Industria vendase e mbrojtjes përfiton gjithashtu nga rritja e përgjithshme ekonomike, tha ai. Prodhimi i Brendshëm Bruto i Shqipërisë është dyfishuar që nga viti 2016.

Deri më tani, kjo nismë ka prodhuar katër ndërmarrje të përbashkëta dhe gjashtë marrëveshje, të fokusuara në sisteme kundër-dron, mjete taktike, municione, pajisje mbrojtëse dhe komponentë të specializuar.

Në përputhje me angazhimin e marrë në samitin e fundit të NATO, Forcat e Armatosura të Shqipërisë po përqendrohen në rritjen e kapaciteteve të tyre në të gjitha forcat e luftimit, në modernizimin e sistemeve tokësore, ajrore, të flotës detare, si dhe në fillimin e investimeve në sistemet tokë-ajër.

“Të gjitha marrëveshjet tona të modernizimit janë realizuar me kompani nga vende aleate dhe partnere, përfshirë SHBA-në dhe kompani evropiane”, - tha ai.

“Në masë të madhe janë kompanitë lider si Lockheed, Elbit, Thales, Heckler & Koch, SAAB, etj. Dhe po negociojmë me kompani të tjera për të ngritur ndërmarrje të përbashkëta, përfshirë Leonardo dhe Fincantieri”, - shtoi Vengu.

Në tërësi, “synimi ynë është të jemi një vend anëtar i besueshëm dhe i parashikueshëm, që kontribuon në stabilitetin rajonal dhe prosperitetin evropian”, - tha Vengu.

“Nëse Europa dëshiron të dëshmojë thellësi strategjike, duhet të anëtarësojë ato vende që kontribuojnë vazhdimisht për ta garantuar atë”, - përfundoi ai.